NOTICIAS DAS CIENCIAS

O FÓSIL MÁIS ANTIGO, ATOPADO ATA AGORA, DUN VEXETAL

O fósil dunha planta sen nome de hai uns 400 millóns de anos que inmortaliza unha das estruturas reprodutivas das especies antigas / ANDREW LESLIE

Hai 400 millóns de anos, nunha época chamada Devónico, todo era verde. Non había ningunha flor. Unhas plantas dominaban o planeta e tiñan un sistema reprodutivo complexo. Uns investigadores describiron, na revista Current Biology, o fósil máis antigo achado ata o de agora dun vexetal e que mostra con claridade estas estratexias innovadoras de reprodución.

Segundo a investigación, un mesmo esporanxio (a estrutura das plantas, fungos ou algas que produce e contén as esporas) dunha planta extinta que se parecía a un fento desenvolvía dous tipos de esporas de tallas distintas. Na nova evidencia descrita, a talla deses elementos microscópicos, esenciais para a reprodución, variaba entre as 70 e 200 micras de diámetro (un cabelo humano adoitan medir entre 60 e 80 micras de diámetro). 

En 1974, uns expertos xa publicaron un traballo sobre o fósil dunha planta chamada  Chaleuria, da mesma idade e do mesmo lugar, pero doutra liñaxe, que mostraba unha actividade reprodutiva parecida a esta, pero aínda faltaban datos sobre a talla e a distribución das esporas. Con estas dúas evidencias, o que está claro é que esta estratexia desenvolveuse no mesmo momento, é dicir, hai polo menos 400 millóns de anos.

Aínda que o novo elemento ofreza unha fotografía máis precisa, non todo son certezas. O que apuntan no estudo é que este acontecemento biolóxico é máis ou menos coincidente co xurdimento doutra planta importante dotada dunha ramificación complexa e de madeira que deu lugar aos bosques.

FONTE:Agathe Cortes/materia/elpaís.com

MÁIS PRETO DA HIBERNACIÓN HUMANA

Á dereita, xunto a un rato en estado normal, un dos que entrou en estado de hibernación. A súa temperatura corporal baixou dos 36 aos 22 graos / Universidade de Tsukuba

Vímolo tantas veces no cinema que mesmo chega a parecer algo normal. Nas películas de ciencia ficción, en efecto, é habitual ver como os astronautas entran en  hibernación para, dese modo, cruzar a inmensidade do espazo. Nese estado, o tempo biolóxico detense, e a nave pode viaxar durante décadas enteiras sen que os seus ocupantes envellezan nin un só día. Ademais, a hibernación reduce considerablemente o consumo de alimentos e osíxeno por parte das tripulacións, así como o seu desgaste muscular en condicións de gravidade cero. Por último, un estado de inconsciencia prolongada durante a viaxe espacial podería tamén minimizar os problemas psicolóxicos dos sufridos astronautas. Aínda que iso, repetimos, é nas películas. Pero poderán os seres humanos chegar realmente hibernar algún día?

Na Natureza abundan as especies que son capaces de entrar en estado de animación suspendida. Outras, con todo, sinxelamente non poden. A que se deben estas diferenzas? E sobre todo, teñen todos os animais o potencial de hibernar, mesmo se nunca o fan na Natureza?

Un equipo de investigadores da Universidade xaponesa de Tsukuba atopou parte das respostas. Nun estudo recentemente publicado en Nature, en efecto, anuncian o achado de células específicas no cerebro de ratos que poden chegar a desencadear un estado similar ao da hibernación cando se activan. E os ratos non forman parte do grupo de animais que hibernan de forma natural.

Os que si o fan, con todo, entran xeralmente en estado de hibernación durante o inverno, cando a comida é máis escasa. Como no caso dos osos, o metabolismo retárdase e a temperatura corporal baixa ata o mínimo necesario para manter activas as principais constantes vitais, reducindo así drasticamente o consumo de enerxía que o corpo necesita. O ritmo cardíaco tamén se fai máis lento, a respiración máis débil e a actividade cerebral redúcese ata quedar nos niveis de subsistencia. Ao volver espertar, e isto é importante, os animais están perfectamente sans. Máis delgados, si, pero sans.

E agora volvamos aos ratos do experimento xaponés. A pesar de que estes animais non hibernan de forma natural, os investigadores da Universidade de Tsukuba e o centro RIKEN para a Investigación de Dinámica de Biosistemas, demostraron que a simple activación dun tipo específico de células cerebrais, chamadas "neuronas Q", pode conseguir que os ratos entren, durante varios días, nun estado que se parece moito á hibernación.

"Os ratos -sinalan od investigadores- exhibiron calidades distintivas que cumpriron cos criterios de hibernación. En particular, o punto de axuste da temperatura corporal baixou de aproximadamente 36 graos a preto de 27, e o corpo funcionou con normalidade para manter temperaturas inferiores, de 22 graos, mesmo cando reducimos drasticamente a temperatura ambiente". Os ratos tamén mostraron todos os signos dun metabolismo reducido, comúns durante a hibernación, incluído o baixo ritmo cardíaco, o baixo consumo de osíxeno e a lenta respiración.

Para os científicos, poder levar aos ratos a este estado simplemente excitando de forma artificial as neuronas Q foi algo totalmente inesperado. "E aínda máis sorprendente, é que logramos inducir un estado hipometabólico similar nunha especie que non  hiberna nin ten claros períodos de letargo. Aínda que aínda non coñecemos a resposta, a posibilidade de que os humanos tamén teñan neuronas Q que poidan usarse para inducir unha resposta similar resulta  tentadora", sinalan.

E logo está, claro, a cuestión das viaxes espaciais. "No futuro poderemos poñer aos humanos en estado de hibernación para misións a Marte e máis aló", conclúen os investigadores.

FONTE: José M. Nieves/abc.es/ciencia

TODO UN SISTEMA SOLAR NA ESTRELA MÁIS PRÓXIMA AO SOL

Representación artística de Próxima b, unha terra que tamén está na órbita de Próxima Centauri - ESO/M. Kornmesser

Hai tan só uns días fíxose publica unha investigación que acababa de confirmar a existencia de Próxima b, un  exoplaneta parecido á Terra na estrela máis próxima ao Sol. Pero a estrela que acubilla a esta terra, de nome Próxima Centauri, está a dar moito máis que falar estes días. Varias investigacións están a sinalar a posibilidade de que alí existan máis planetas, á parte de Próxima b: todo un sistema solar por descubrir e observar coa próxima xeración de instrumentos.

Agora, Fritz Benedict, investigador emérito no Observatorio McDonald, na Universidade de Texas en Austin, Estados Unidos, anunciou uns achados que confirman un estudo anterior que suxería a existencia de Próxima c, un mundo frío situado máis aló de Próxima b. Grazas á análise de vellos datos recolleitos polo telescopio espacial Hubble, o astrónomo asegura dar con probas de que existe un mundo, que podería ser unha  superterra ou un minineptuno, que tarda 1.907 días en dar unha volta ao redor de Próxima Centauri. Os seus achados foron publicados esta semana no encontro anual da American Astronomical Society.

Próxima b foi descuberto en 2016 polo equipo do español Guillem Anglada-Escudei, a través do método da velocidade radial: este non se basea en observar directamente os planetas nin en detectar os tránsitos, as baixadas de brillo que provocan os planetas ao pasar por diante das súas estrelas, senón en estudar o efecto da súa masa sobre o movemento das estrelas. Grazas a isto pódese deducir a masa e a distancia á que está o planeta da súa estrela, pero vólvese necesario facer máis observacións para afinar os parámetros e confirmar os achados. 

Un estudo dirixido por astrónomos do observatorio de Xenebra (Suíza) confirmaba a existencia de Próxima b e melloraba as estimacións sobre a súa masa. Pero ademais diso, estes científicos suxerían a existencia dun novo planeta en Próxima Centauri. Aínda que Próxima b está moi preto da súa estrela, sete veces máis preto dela que Mercurio do Sol, os astrónomos atoparon indicios de que podería haber outro pequeno mundo situado aínda máis preto. Podería ser que á parte de Próxima b houbese un mundo aínda máis interior.

A historia non acaba aquí. A principios deste ano o equipo de Mario Damasso, do Instituto Nacional de Astrofísica (INAF), en Italia, propuxo a existencia de Próxima c, outro planeta situado na órbita de Próxima Centauri pero moito máis lonxe que Próxima b. A través da técnica da velocidade radial, Damasso e colegas concluíron que este exoplaneta está a unha distancia un 50% maior á que está a Terra do Sol e que ten entre catro e oito masas terrestres.

Hai uns días, a investigación impulsada por Fritz Benedict, astrónomo do Observatorio McDonald, veu a apoiar con novos resultados o proposto por Damasso, á vez que afinou as súas estimacións.

A confirmación de Fritz Benedict chegou porque decidiu recuperar uns datos cos que xa traballou hai décadas. Foron recollidos polo telescopio espacial Hubble, nos anos noventa, e teñen rexistrada a posición de Próxima Centauri. Así, grazas á astrometría, Benedict localizou sinais da presenza dun planeta cun período de 1.907 días, o que coincide coas estimacións de Damasso. Segundo os seus cálculos, Próxima c ten ao redor de sete masas terrestres.

Significa todo isto que se pode afirmar que hai un sistema solar con varios planetas en Próxima Centauri? Segundo Fritz Benedict, para confirmar a existencia de Próxima c será necesario esperar a novas observacións, incluíndo as de imaxe directa realizadas por instrumentos como SPHERE, para o que comentou que haberá que esperar a que pase a pandemia de  COVID-19 e a que «Próxima  Centauri saia de detrás do Sol» (en realidade será o Sol o que se mova).

Benedict tamén destacou a contribución que podería ter a misión europea Gaia, que podería mellorar 50 veces a resolución dos seus resultados de astrometría conseguidos co Hubble, e que podería detectar tanto as perturbacións causadas por Próxima b como por Próxima c en Próxima Centauri.

Ademais diso, o astrónomo afirmou que este posible planeta será un branco moi importante para a próxima xeración de telescopios espaciais (como WFIRST), así como os telescopios xigantes terrestres, que poderá usar técnicas de imaxe directa para estudar as atmosferas destes  exoplanetas, co importante que iso é para estudar como son e se poderían albergar vida.

FONTE: Gonzalo López Sánchez/abc.es/ciencia

DESCOBREN OUN PEQUENO DINOSAURO CARNÍVORO CON PATAS DE RAPTOR E ÁS

Reconstrución artística dun individuo adulto e un máis novo do Overoraptor chimentoi / Conicet. gov.ar/Ilustración: Gabriel Lio

Paleontólogos arxentinos presentaron unha nova especie de dinosauro de 90 millóns de anos de antigüidade que tiña patas semellantes a un raptor e ás na parte superior do seu corpo, polo que o seu achado achega información para comprender como evolucionaron e xurdiron as aves.

O achado deste dinosauro emparentado coas aves produciuse na provincia de Río Negro, na Patagonia. Trátase dun animal pequeno e áxil que non superaba o metro e medio de lonxitude. Aínda que non podía voar, este dinosauro podía efectuar movementos semellantes aos que realizan as aves modernas durante o voo e usaría as ás para equilibrarse nos momentos en que corría, por exemplo, para atacar ás súas presas. 

"Este animal posuía unha garra moi afiada no dedo índice do seu pé, a cal seguramente lle servía para atacar ás súas presas, e tiña unha pata alongada e grácil, o que indica que era un animal corredor", comentou o autor principal do estudo publicado na revista The Science of Nature.

Os achados achegan novos datos sobre como evolucionaron as aves a partir deste grupo de dinosauros. 

Ata o achado desta nova especie, todos os dinosauros  carnívoros que se coñecían da Patagonia con aspecto de aves pertencían ao grupo dos unenlágidos, os cales eran áxiles e camiñaban nas patas traseiras. Estas especies, tiñan unha garra recurvada no dedo índice do pé, puntiaguda, de pequeno tamaño, que seguramente era de axuda para estes carnívoros ao momento de atrapar ás súas presas.

"Ao contrario do que asumimos nun comezo, o Overoraptor non é integrante desta familia dos unenlágidos, senón doutro grupo que inclúe a unha especie de Madagascar chamada Rahonavis", precisase no estudo. Engadindo: "Agora, sabemos que os continentes austrais estiveron habitados por variados paravianos, incluíndo aos unenlágidos e os ’overoraptores’; isto fala dunha gran diversidade de formas que apenas estamos a empezar a coñecer".

O nome Overaptor  chimentoi alude ao patrón de cor overo, con manchas escuras, co cal os seus fósiles foron preservados, e fai referencia ao paleontólogo Nicolás Chimento que efectuou o seu achado inicial en 2013.

FONTE: elmundo.es/ciencia

BASE DE DATOS DE AGREGACIÓN DE XENOMAS

Estrutura en dobre hélice do ADN / Shutterstock

Aínda que hai 67 anos que se descubriu a estrutura do ADN e 17 desde que se presentou o primeiro mapa do xenoma humano, aínda se descoñece a función da maioría dos xenes que o compoñen. As ondas de optimismo que provocaron cada un deses achados remitiron, pero a ciencia segue avanzando, con máis modestia pero tamén con paso firme.

Nesa liña acaban de presentarse as primeiras análises da maior base de datos coñecida de variacións xenéticas humanas, distribuídos en sete informes da prestixiosa Nature, a mesma que, en 1953, publicou o primeiro dos mencionados fitos.

O novo catálogo conta con mostras do xenoma de máis de 140.000 persoas, máis do dobre do que ata o de agora era o maior conxunto de datos. As primeiras análises publicadas inciden nun camiño que pretende facilitar o desenvolvemento de novos tratamentos e axudar a comprender mellor diversas enfermidades xenéticas, das máis raras ás máis comúns.

Ademais, a chamada Base de Datos de Agregación de Xenomas  (gnomAD) está dispoñible en aberto para investigadores de todo o mundo, co que se espera que crezan tanto a información que contén como os estudos realizados a partir dela.

En total, identificáronse na base de datos 443.769 das chamadas variantes de perda de función, que os autores consideran unha vía prometedora para avanzar no coñecemento biolóxico e clínico da nosa especie.

A idea é que a información sobre esta clase de variantes axude a crear precisos perfís xenéticos dos pacientes, así como a identificar contra que xenes poderían actuar con seguridade os tratamentos.

FONTE: Ángel Díaz/abc.es/ciencia

O IMPACTO DO ASTEROIDE QUE FORMOU O CRÁTER CHICXULUB

Momento no que o asteroide golpeou no México actual / Chase Stone

O impacto do asteroide que hai 66 millóns de anos formou o famoso cráter de Chicxulub, na actual península do Iucatán (México), tivo un efecto catastrófico na Terra. Segundo as teorías máis aceptadas, liberou miles de millóns de toneladas de xofre e dióxido de carbono, bloqueou o Sol e provocou un inverno nuclear que levou por diante ao 75% das especies existentes, incluídos case todos os dinosauros. Unha das causas do seu poder mortífero foi, segundo unha nova investigación publicada en Nature Geosciences, a inclinación coa que golpeou o planeta. "Foi a máis letal posible", conclúen os autores.

Científicos do Imperial College de Londres, a Universidade de Friburgo e a de Texas en Austin, examinaron a forma e a estrutura do subsolo do cráter de 200 km de ancho con datos xeofísicos. Tamén tiveron en conta os resultados obtidos da recente perforación realizada in situ, que sacou á superficie rochas nas que se evidenciaban as forzas extremas xeradas polo impacto. Con estes datos, por primeira vez, reproduciron en simulacións 3D todo o evento, desde o impacto inicial ata o momento no que o cráter final foi formado.

O resultados das simulacións mostran que o asteroide achegouse ao seu obxectivo desde o nordés e golpeou a Terra nun ángulo pronunciado de aproximadamente 60 graos sobre o horizonte, o que maximizou a cantidade de gases capaces de cambiar o clima que foron expulsados violentamente á atmosfera superior. Os entullos máis perigosos foron dispersados por todas partes, o que levou a un inverno nuclear. 

                                                       Asimetrías da firma xeofísica do cráter Chicxulub / nature.com

A clave entre o diagnóstico do ángulo e a dirección do impacto foi a relación entre o centro do cráter, o centro do chamado anel de pico, un anel de montañas feitas de rocha moi fracturada dentro do bordo do cráter, e o centro das densas rochas do manto elevadas, algunhas a 30 km debaixo do cráter. En Chicxulub, estes centros están aliñados nunha dirección suroeste-nordés. As simulacións do cráter en 3D nun ángulo de 60 graos reproduciron estas observacións case exactamente.

As simulacións, con detalles sen precedentes, poden darnos máis pistas sobre como se forman os cráteres máis grandes da Terra. Simulacións previas en 3D do impacto de Chicxulub cubriran só as primeiras etapas do impacto, que inclúen a produción dun buraco profundo en forma de cunco na cortiza coñecido como cráter transitorio e a expulsión de rochas, auga e sedimentos á atmosfera. O novo traballo, contan os autores, é o primeiro en continuar máis aló e reproducir a etapa final da formación do cráter, na cal o cráter transitorio colápsase para formar a estrutura final.

Os investigadores aseguran que o estudo non só ofreceu información importante sobre o impacto que exterminou aos dinosauros, senón que tamén nos axuda a comprender como se forman os grandes cráteres noutros planetas.

FONTE: Judith de Jorge/abc.es/ciencia

PŪHĀHONU: O VOLCÁN MAIOR E MÁIS QUENTE DA TERRA

 

Probablemente ao pensar nun volcán imaxinamos un estratovolcán, como o Teide ou o Vesubio, unha montaña cónica formada por moi violentas erupcións. Pero a realidade é moito máis complexa: a maior parte da lava xerada no planeta libérase a través de fisuras mergulladas no océano. Ademais, a inmensa maioría dos volcáns da Terra está no Anel de Lume do Pacífico, un costurón de 40.000 quilómetros de longo que percorre as costas de América, Xapón e Nova Zelandia: Alí acumúlanse 425 volcáns, o 75% de todos eles, e ocorren o 90% dos terremotos.

Por iso, á hora de identificar o maior volcán da Terra non basta con fixarse na montaña máis alta: hai que ter moi en conta a parte que queda mergullada baixo o mar ou mesmo no subsolo. Por iso, un grupo de investigadores da Universidade de Hawai en Manoa, Honolulu, puido identificar cal é o volcán máis grande da Terra: trátase do Pūhāhonu, un volcán mergullado situado ao noroeste do arquipélago das Hawai, en Estados Unidos. As súas conclusións publicáronse recentemente en Earth and Planetary Science Letters.

"Novos datos batimétricos (das profundidades) e os mapas de gravidade, así como cálculos máis refinados sobre o volume e as análises de petrología (estudo da composición das rochas) mostran que o volcán Pūhāhonu é o maior e o máis quente da Terra", escribiron os autores do estudo. 

Desde a superficie, Pūhāhonu non é moi espectacular. Quen navegue polas súas proximidades, a 952 quilómetros ao noroeste de Honolulu, só verá dous illotes, que apenas se elevan 50 metros sobre o nivel do mar e nos que só recalan as gaivotas e os seres que viven  incrustrados nas rochas. O seu humilde porte explica que o seu nome signifique «tartaruga emerxendo para respirar», en hawaiano.

 

O humilde cume do volcán Pūhāhonu, 952 quilómetros ao noroeste de Honolulu, Hawai /  NOAA

 Pero na escuridade, baixo as augas, escóndese a máis monstruoso «bandullo» de  magma que se observou ata o de agora no planeta. As análises revelaron que o seu tamaño é case dúas veces superior ao de Mauna Loa, outro volcán hawaiano que ata o de agora era considerado como o maior da Terra e que se eleva case nove quilómetros sobre o chan oceánico, máis que o Monte Everest.

De feito, os investigadores situaron o volume do Pūh honu entre os 119.000 e os 177.000 quilómetros cúbicos, mentras que Mauna Loa ten 74.000. É dicir,  Pūhāhonu pode ser ata dúas veces maior que o que ata o de agora se pensaba que era o maior volcán.

Pūhāhonu apenas sobresae «para respirar», pero as súas raíces penétranse moito nas profundidades. Os investigadores concluíron que só o 30% do seu volume sobresae no chan mariño, mentres que o resto está oculto máis abaixo. De feito, concluíron que a masa do volcán é tan enorme que afundiu a cortiza terrestre uns cuantos quilómetros, no curso dos 14 millóns de anos nos que se formou.
 

En vermello, a masiva acumulación de magma do volcán Pūhāhonu / Michael O. Garcia  et al. 2020

 A presenza de  olivino e outros minerais nalgunhas rochas suxire, segundo os autores, que o magma deste volcán estaba moi quente, a preto de 1.700º C, máis que calquera outro volcán hawaiano. Isto é unha importante pista que indica cal puido ser a orixe do  Pūhāhonu. Para comprendelo hai que situarlle no seu contexto. O arquipélago de Hawai forma parte dun dos sistemas  volcánicos máis estudados: a Cadea de montes submarinos Hawai-Emperador. Este sistema é resultado dun «punto quente»: unha zona onde unha pluma mantélica, unha especie de fisura pola que ascenderon materiais moi quentes do interior do planeta, foi atravesando a cortiza terrestre e creando volcáns. Curiosamente, mentres que a pluma estivo máis ou menos no mesmo punto, a placa  tectónica do Pacífico foise movendo, de forma que a pluma foi creando unha cadea de montañas submarinas de 6.200 quilómetros de longo que van desde Hawai ás illas Aleutianas, preto da costa oriental de Rusia. Alí hai catro volcáns activos, dous durmidos e 123 extintos: a maioría deles ten o aspecto de  atolones ou montañas mariñas.

Segundo o que observaron estes investigadores, o magma alcanzou temperaturas que indican que o proceso que fixo nacer a Pūhāhonu ocorreu dunha soa vez: unha única «onda» de  magma ascendeu, aumentou o diámetro do núcleo de material e creou unha capa illante que aumentou máis as temperaturas.

Estímase que a pluma deste punto quente ten de 500 a 600 quilómetros de ancho e ata 2.000 quilómetros de profundidade. Nos seus 85 millóns de anos de actividade, creou uns 750.000 quilómetros cúbicos de rocha. Unha minúscula parte deles hoxe é o maior volcán da Terra: o seu nome é Pūhāhonu.

FONTE: Gonzalo López Sánchez/abc.es/ciencia

DESCOBREN UN ENORME DISCO XIRATORIO EN UNIVERSO PRIMITIVO

 

O observatorio ALMA, situado no deserto de Atacama (Chile), descubriu a galaxia de disco xiratorio, como a Vía Láctea, máis distante xamais detectada. A galaxia formouse 1.500 millóns de anos despois do Big Bang, cando o noso Universo, que xa ten 13.800 millóns de anos, era aínda moi novo. E é extraordinariamente produtiva: crea estrelas a unha taxa dez veces maior que a nosa. O achado desafía os modelos tradicionais de formación de galaxias, xa que supón crecen gradualmente, alcanzando a súa gran masa relativamente tarde. Os investigadores cren que pode haber moitas máis como esta.

A galaxia en cuestión chámase DLA0817g, pero é alcumada o disco Wolfe polo falecido astrónomo Arthur M. Wolfe. O poder incomparable de ALMA fixo posible vela virando a 272 quilómetros por segundo, unha velocidade similar á da nosa Vía Láctea.

O descubrimento supón un desafío ao que se cría ata o de agora sobre a formación de galaxias, que predín que as galaxias masivas neste punto da evolución do cosmos creceron a través de moitas fusións máis pequenas e acumulacións quentes de gas. 

Na maioría dos escenarios de formación de galaxias, as galaxias só comezan a mostrar un disco ben formado ao redor de 6.000 millóns de anos despois do Big Bang. O feito de que os astrónomos atopasen unha galaxia de disco cando o universo tiña só o dez por cento da súa idade actual, indica que outros deben dominar outros procesos de crecemento.

O equipo investigador tamén utilizou o radiotelescopio Very Large Array da National Science Foundation e o telescopio espacial Hubble da NASA/ESA para obter máis información sobre a formación de estrelas no disco Wolfe. En lonxitudes de onda de radio, ALMA observou os movementos da galaxia e a masa de gas atómico e po, mentres que o VLA mediu a cantidade de masa molecular, o combustible para a formación de estrelas. En luz ultravioleta, Hubble observou estrelas masivas.

  

O Disco Wolfe visto por ALMA (en vermello, á dereita), polo VLA (en verde, á esquerda) e o telescopio espacial  Hubble (en azul en ambas as imaxes) / ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), M. Neeleman; NRAO/AUI/NSF, S. Dagnello; NASA/ESA Hubble

 O disco Wolfe foi descuberto por primeira vez por ALMA en 2017. O equipo investigador atopou a galaxia cando examinaron a luz dun cuásar máis distante. A luz do cuásar absorbeuse ao pasar a través dun enorme depósito de gas hidróxeno que rodeaba a galaxia, e así revelouse. En lugar de buscar luz directa de galaxias extremadamente brillantes, pero máis raras, os astrónomos utilizaron este método de ’absorción’ para atopar galaxias máis débiles e máis ’normais’ no universo primitivo. 

Aínda que os estudos previos insinuaron a existencia destas primeiras galaxias de disco ricas en gases rotativos, grazas a ALMA agora temos evidencia inequívoca de que ocorren tan pronto como 1.500 millóns de anos despois do Big Bang.

Os resultados desta investigación consignáronse no artigo titulado “A Cold, Massive, Rotating Disk 1.5 Billion Years after the Big Bang” (Un disco xiratorio frío e masivo 1.500 millóns de anos despois do Big Bang), publicado na revista Nature.

FONTE: almaobservatory.org/es e abc.es