SABÍAS QUE...

SABÍAS QUE... A CURIOSA COMPOSICIÓN DO PO DO NOSO FOGAR

A menos que o remediemos o po remata apropiandose das nosas casas coma se dun exército silencioso tratásese. Cada recuncho, cada superficie, cada obxecto cóbrese por unha fina capa esbrancuxada que parece medrar con cada respiración.

Cada unha desas diminutas partículas son un fragmento de vida, un recordo atrapado nunha suspensión temporal, que se converte no gardián dos nosos segredos. Un confidente silencioso que coñece todos os recunchos e recunchos dos nosos fogares.

Cando os raios de sol cóanse polas xanelas ilumínanse as partículas suspendidas no aire, descubríndonos un universo microscópico en constante movemento. Desta forma, os mobles, outrora relucentes, parecen envellecidos por un fino manto; os títulos dos libros ocúltanse baixo unha grosa capa de partículas e as fotografías tínguense dunha brétema opaca. O po fixo acto de presenza.

A composición do po pode variar segundo a localización do fogar, a época do ano e as actividades que realicemos na nosa casa. Pero, en xeral, o po está composto por unha mestura de células procedentes da nosa pel, fibras téxtiles, ácaros de po, partículas de pole e de terra, bacterias, fungos e restos de alimentos.

E é que os seres humanos somos auténticas fábricas de células e constantemente estamos a nos desprender delas. As células mortas mestúranse coas fibras da nosa roupa, das alfombras ou das cortinas e acumúlanse no po dándolle unha maior consistencia.

Neste universo os ácaros son os reis. Estes parentes afastados das arañas e tan pequenos que só se poden ver cun microscopio poderíanse describir como pequenas bolitas con patiñas. Os ácaros do po adoran os lugares cálidos e húmidos e o seu prato preferido son as células mortas, e arrástranse por todas partes de forma sibilina.

A pesar de que non morden nin pican, os ácaros poden ser responsables dalgúns problemas que incumben á nosa saúde, xa que os seus excrementos son moi alerxénicos e poden provocar reaccións alérxicas en persoas sensibles.

Xunto aos ácaros do po, as bacterias e os fungos atopan neste paraíso un ambiente cálido e húmido ideal para medrar e reproducirse.

Pero o po non é un simple amontoamento de partículas e microorganismos, é moito máis que iso. Temos que dimensionarlo como un ecosistema dinámico, onde uns seres invisibles aos nosos ollos interactúan entre si e coa súa contorna.

Por unha banda, as bacterias descompoñen as células mortas e as fibras téxtiles, liberando nutrientes que son utilizados por outros microorganismos, por outra, os fungos medran sobre as partículas de po, formando un armazón de filamentos que lles permite explorar a súa contorna.

O tipo e a cantidade de po que se acumula nun fogar poden proporcionarnos unha información moi valiosa. Por exemplo, un exceso de pole pode indicar que as xanelas non se pechan correctamente ou que hai unha planta con flores na habitación; mentres que a presenza de certas bacterias pode revelar problemas de humidade ou ventilación.

Así que xa sabes, a próxima  vez que quites o po do moble pensa por un momento o microuniverso que se esconde ante os seus ollos.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE... O PEIXE MÁIS VELENOSO DO MUNDO

 Peise pedra Synanceia verrucosa / aquariumbcn.com

No mundo submarino, non tes que ser a criatura máis grande para ser a maior ameaza. O peixe pedra ou peixe rocha, que acada unha lonxitude media de 30 a 40 centímetros e ata 2 kg de peso, é o peixe máis velenoso do mundo, portando sacos velenosos en cada unha das súas 13 espiñas.

Aínda que a ameaza para os mergulladores responsables é minúscula, contámosvos 5 datos que desexarás coñecer sobre estas interesantes e tóxicas criaturas submarinas (se as atopas).

1. Hai cinco especies de peixe pedra da familia Synanceiidae que se poden atopar nas rexións costeiras dos océanos do Indo-Pacífico.

2. Como o peixe máis velenoso no mar, a maioría asumiría que o peixe pedra mata á súa presa usando o veleno nas súas espiñas, pero este non é o caso. En cambio, o peixe pedra captura á súa presa con gran velocidade. Para cazar á que vai ser a súa comida, os peixes pedra esperan a que apareza a presa e logo nadan rápido e atácana velozmente. O ataque pode durar apenas 0.015 segundos! Cando non persegue á súa presa, o peixe pedra normalmente nada moi moi lentamente.

3. Ten excelentes capacidades de camuflaxe, polo que o peixe pedra pode ser difícil de distinguir. Se che gusta mergullar, por suposto que é emocionante detectar as criaturas que mellor se camuflan, pero lembra prestar atención ao que se esconde no fondo rochoso ou o coral.

4. Non entres en pánico se o ves, o peixe pedra non se desviará do seu camiño para atacarte, senón que usará o seu veleno como mecanismo de defensa contra os depredadores. O veleno xeralmente libérase cando se aplica presión á espiña do peixe pedra, o que significa que o veleno emítese con máis frecuencia cando o peixe pedra é atacado por un depredador ou pisado por un humano. Nunca irá directo a atacar a un humano. Se por algunha razón accidentalmente pisas un peixe pedra, busca tratamento inmediato, xa que o veleno pode causar dor severa, insuficiencia cardíaca e mesmo a morte se non se trata. A auga quente pódese usar como alivio temporal; con todo, é esencial buscar atención médica e dispoñer dun antídoto.

5. O peixe pedra pode sobrevivir ata 24 horas fóra da auga, o que é un trazo pouco común entre os peixes.

Fiel ao seu nome, o peixe pedra parece estar formado por rochas encostradas ou entullos no fondo do mar. Pero se se observa detidamente, veremos algunhas características interesantes, como que a maioría son de cor marrón ou gris con manchas amarelas, alaranxadas ou vermellas no seu corpo.

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.com  

SABÍAS QUE... OS SERES QUE VIVEN NA ALCAHOFA DA TÚA DUCHA

Algunha vez preguntácheste que segredos esconde ese obxecto tan cotián que utilizamos a diario para refrescarnos? Detrás da inocente aparencia dunha “alcachofa” de ducha ocúltase un universo microscópico fascinante e, en ocasións, un pouco repugnante. Un mundo onde millóns de microorganismos libran unha batalla constante pola supervivencia e que merece que lle dediquemos un pouco de atención.

Imaxina a “alcachofa” da túa ducha como unha pequena cidade medieval, húmida e cálida, chea de rúas estreitas e recunchos escuros. Un labirinto de tubaxes e orificios no que habita unha gran variedade de microorganismos. Por esas angostas canellas conviven nunha harmonía caótica, formando unha comunidade microbiana única, bacterias, fungos e virus. Todos eles atoparon no noso baño o lugar perfecto para vivir e reproducirse.

As bacterias son, sen dúbida, as máis numerosas e diversas. Desde as coñecidas E. coli, que escapan dos nosos intestinos, ata as Pseudomonas, amantes da humidade e capaces de formar biopelículas deslizantes e pegañentas. Biopelículas que actúan a modo de escudos protectores, resgardando ás bacterias dos perigos externos e facilitando a súa supervivencia.

Os fungos son microorganismos filamentosos que atopan na “alcachofa” un festín de nutrientes, como poden ser restos de xabón e champú. Alí forman colonias ramificadas que se adhiren tenazmente ás superficies, creando un aspecto esbrancuxado e viscoso.

Unha biopelícula é unha comunidade de microorganismos, principalmente bacterias, que se adhiren a unha superficie e que se envolven nunha matriz pegañenta producida por elas mesmas. Esta matriz, composta por substancias como proteínas, polisacáridos e acedos nucleicos, proporciónalles protección e permítelles comunicarse entre si.

A primeira fase na formación dunha biopelícula é a adhesión, basicamente consiste en que as bacterias nadan libremente na auga ata que atopan unha superficie adecuada, como pode ser o interior da “alcachofa”, á que se aferran grazas a unhas estruturas bacterianas chamadas pili.

Unha vez adheridas, as bacterias comezan a producir a matriz extracelular, unha substancia pegañenta que as une entre si e aumenta a súa adherencia á superficie.

Aos poucos a biopelícula vai medrando, a matriz vólvese máis grosa e complexa, formando canles que permiten a circulación de nutrientes e a eliminación de refugallos. Cando as condicións ambientais vólvense desfavorables, algunhas bacterias poden desprenderse da biopelícula e iniciar unha peregrinación que as leva a colonizar novos lugares.

Por todo iso, énos fácil entender que as biopelículas das “alcachofas” póidanse converter nun serio problema para a nosa saúde, xa que as bacterias que hai nelas vólvanse máis resistentes aos desinfectantes e aos antibióticos, xa que a matriz protéxeas.

A pesar de que o describimos a nosa “alcachofa” de ducha como unha comunidade harmónica, a vida nela é complexa e existe unha loita constante polos recursos. As bacterias compiten polo espazo e os nutrientes, os fungos expanden as súas colonias e os virus buscan novas células ás que infectar.

A todo isto, hai que engadir a auga quente e o xabón que utilizamos para limpar os nosos corpos, os cales crean un ambiente dinámico e cambiante, favorecendo a proliferación de microorganismos.

Así que xa sabes, a próxima vez que te duches lembra que non está só, que millóns de microrganismos obsérvante desde as alturas.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia      Imaxe: cuidateplus.marca.com

SABÍAS QUE... OS MAIAS FORON OS CREADORES DUNHA DAS LAMBETADAS MÁIS POPULARES DO MUNDO?

Nas exuberantes selvas de Mesoamérica, onde a civilización maia floreceu durante séculos, xurdiu un tesouro inesperado: a goma de mascar. Máis que unha simple lambetada, esta goma de mascar natural representaba un elemento profundamente arraigado na cultura e cosmovisión deste pobo.

Para os antigos maias, a goma de mascar, coñecido como tzictli, era algo máis que un pasatempo. Era un símbolo de status social, un elemento purificador e un remedio medicinal. Os nobres masticáno durante cerimonias e reunións importantes, mentres que a xente común utilizábao para limpar os seus dentes e refrescar o seu alento.

A goma de mascar tamén desempeñaba un papel importante na medicina maia, utilizándose para tratar unha enorme variedade de doenzas, desde a dor de estómago ata as infeccións bucais.

Ademais de todo isto, tamén tiña un significado espiritual xa que se asociaba coa deusa da choiva, Chaac, masticándose durante as cerimonias para invocar a choiva e a fertilidade.

A chegada dos conquistadores no século XVI marcou un punto de inflexión na historia da goma de mascar. Os españois, fascinados por esta goma exótica, levárona a Europa, onde rapidamente se converteu nunha popular lambetada, que foi rebautizada como chicle, derivado do tzictli.

A extracción da goma de mascar realízase a partir da árbore de chicozapote (Manikara zapota) a través dun proceso artesanal que comeza no mes de outubro despois do período de choiva e que require de certa habilidade e coñecemento.

Os chicleiros realizan incisiones en forma de espiga na cortiza da árbore a golpe de machete, permitindo así que a resina flúa cara a recipientes especiais. Calcúlase que os chicleiros son capaces de colleitar uns oito quilos por cada árbore. Unha vez que a resina foi recollida purifícase e sométese a un proceso de cocción para eliminar o exceso de auga, dando como resultado unha goma base e masticable.

O proceso adoita durar unha hora durante a cal o chicleiro non deixa de remover a masa para evitar que se pegue. Cando o zume adquire unha consistencia viscosa colócase nun molde e engádense produtos naturais para crear un chicle totalmente orgánico.

Durante o século XIX, a demanda de goma de mascar disparouse en Estados Unidos. A industrialización do proceso de extracción e a adición de saborizantes deron lugar ao nacemento da goma de mascar moderna.

Na década de 1860, un farmacéutico de Louisville (Kentucky, Estados Unidos) chamado John Colgan, deu un xiro innovador ao mundo da mastigación ao crear o primeira goma de mascar con sabor. A súa enxeñosa creación xurdiu da experimentación con diferentes ingredientes, mesturando azucre en po con tolu, un aromatizante en po obtido do extracto da árbore de bálsamo (Myroxylon). O resultado foron pequenos pauciños de goma de mascar que, a diferenza dos seus predecesores sen sabor, ofrecían unha experiencia sensorial máis agradable e atractiva para os consumidores.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia     Imaxe: larazon.es

SABÍAS QUE... POR QUE AS NUBES NON CAEN SOBRE AS NOSAS CABEZAS?

Unha nube é un hidrometeoro visible formado pola acumulación de cristais de xeo e/ou pingas de auga microscópicas suspendidas na atmosfera, como consecuencia da condensación do vapor de auga

As nubes, máis aló da súa beleza estética, son elementos cruciais do sistema climático. A súa formación, movemento e comportamento inflúen na temperatura, a humidade e as precipitacións.

Comprender as razóns polas que flotan permítenos aprecialas non só como un espectáculo visual, que o é, senón como parte integral do complexo funcionamento do noso planeta.

As nubes parecen desafiar a gravidade ao flotar ingrávidamente no aire. Con todo, detrás desta aparente ingravidez escóndese un complexo fenómeno físico que involucra a interacción entre o vapor de auga, o aire quente e as correntes ascendentes.

Para comprender por que as nubes non se esborrallan, primeiro debemos adentrarnos no concepto da densidade. Esta constante defínese como a cantidade de masa por unidade de volume. No caso das nubes, que están compostas principalmente por vapor de auga, a densidade é menor que a do aire que as rodea.

Para comprender o valor da densidade nas nubes vaiamos cun sinxelo experimento. Supoñamos que lanzamos ao aire unha pelota de plástico chea de aire: flotará porque o aire dentro dela faia menos densa que o aire circundante.

De maneira similar, as nubes, ao estar formadas por vapor de auga menos denso que o aire, experimentan unha forza de empuxe cara arriba que contrarresta a forza da gravidade que as «tira» cara abaixo.

O aire quente, sendo menos denso que o aire frío, tende a ascender. A medida que sobe, arrefríase e perde a súa capacidade para reter vapor de auga. Este vapor de auga condénsase en pequenas pingas de auga ou cristais de xeo, formando a nube visible.

As correntes ascendentes de aire quente actúan, por tanto, como un elevador continuo, impulsando as pingas de auga e os cristais de xeo cara arriba. A velocidade destas correntes ascendentes é crucial para manter as nubes suspendidas. Se a corrente ascendente é o suficientemente forte, as pingas de auga non terán tempo de caer o suficiente antes de ser impulsadas cara arriba novamente.

Agora ben, as nubes non son estáticas. Están en constante cambio e movemento, a mercé das correntes de aire e os procesos de condensación e evaporación. As pingas de auga dentro da nube atópanse nun equilibrio dinámico, caendo lentamente debido á gravidade, pero sendo impulsadas cara arriba polas correntes ascendentes. Este equilibrio dinámico é o que permite que as nubes floten e móvanse polo ceo, adoptando as formas caprichosas que tanto nos fascinan.

Por último, pero non por iso menos importante, hai que ter presente que a flotabilidade dunha nube non é un valor constante. Hai un polinomio perfectamente definido que determina a flotabilidade e que está formado pola temperatura do aire, a humidade do aire, o tamaño das pingas e os ventos.

Desta forma, sabemos que canto máis quente sexa o aire, menor será a súa densidade e maior será a flotabilidade da nube e que un aire máis húmido, con máis vapor de auga, incrementa a densidade da nube e reduce a súa flotabilidade.

En canto ao tamaño das pingas de auga, as máis grandes son máis pesadas e tenden a caer máis rápido, e que o vento as pode deformar e disipar, afectando tamén a súa capacidade para flotar.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia      Imaxe: es.wikipedia.org

SABÍAS QUE... VERMELLAS, BRANCAS, NEGRAS... DE QUE DEPOENDE A COR DA AREA DA PRAIA?

Praias de area branca, marrón e negra / cruceroscosta.es / petronor.eus/es / lavanguardia.com

Un paseo por unha praia constitúe un verdadeiro pracer para os nosos sentidos. Desde a brisa mariña que nos rumorea ao oído, mentres observamos o vaivén das ondas, ata o sol, que coa súa luz dourada tingue cada gran de area, pasando polas ondas de escuma branca, que nacen e morren nun ciclo eterno. De todo isto, quedemos, por uns instantes, coa area da praia.

Desde un punto de vista xeolóxico está composta principalmente por fragmentos de rochas e minerais, sendo os máis comúns o cuarzo, os feldespatos, as micas, os minerais pesados e os fragmentos de cunchas e esqueletos mariños.

O compoñente máis abundante da area da praia é o cuarzo, formado por dióxido de silicio (SiO₂). Trátase dun mineral duro e resistente que, á súa vez, pode provir de diferentes tipos de rochas, como o granito, o gneis e a arenisca.

Os feldespatos son o segundo compoñente máis común na area, son minerais que conteñen aluminio, silicio, potasio, sodio e calcio, e que se atopan en rocas ígneas, metamórficas e sedimentarias.

En canto ás micas, as máis comúns na area das nosas praias son a muscovita e a biotita. Finalmente, no grupo de minerais pesados atopamos a aqueles que ten unha densidade superior a 2,5 g/cm³, como a magnetita, a ilmenita e o zircón. Estes minerais atópanse en pequenas cantidades na area e poden provir de diferentes tipos de rochas.

A area defínese como partículas de rocha ou minerais cun tamaño de gran comprendido entre 0,063 mm e 2 mm de diámetro. Os grans de area máis pequenos (de menos de 0,063 mm) denomínanse limo, mentres que os máis grandes (de máis de 2 mm) denomínanse grava.

En canto á cor da area da praia, depende da composición mineralóxica das rochas das que provén. A area de cor branca adoita estar composta principalmente por cuarzo, mentres que a area de cor marrón ou avermellada pode conter óxidos de ferro. A area negra ou volcánica adoita estar formada por fragmentos de basalto e outros tipos de rochas volcánicas.

Camiñar descalzo pola area quente da praia pode ser unha experiencia agradable, pero tamén pode resultar incómoda e mesmo dolorosa se a area está demasiado quente.

Esta sensación queimadora débese a unha transferencia de calor, e é que a area, do mesmo xeito que calquera outro material, ten a capacidade de absorber e almacenar enerxía en forma de calor. Os factores que inflúen na súa temperatura son a radiación solar, a composición da area, a humidade da mesma, a súa granulometría e o vento que sopre nese momento na praia.

A principal fonte de calor para a area, evidentemente, é a radiación solar, canto máis intensa sexa a luz solar máis se quentará. En canto á composición, a area de cores máis escuras (como a negra ou volcánica) tende a absorber máis calor que aquela que ten cores claras.

Seguramente que todos puidemos comprobar nalgunha ocasión que a area seca retén a calor de maneira máis eficiente que a area húmida e que a auga actúa como un regulador de temperatura, absorbendo parte e dificultando a súa transferencia aos nosos pés.

En canto á granulometría, a area fina ten unha maior superficie de contacto coa pel, o que significa que pode transferir calor de maneira máis rápida e eficiente que a area grosa.

O último factor é o vento, por unha banda, pode contribuír á evaporación da auga da area, o que a fai máis seca e receptiva á calor solar e, por outro, pode axudar a disipar a calor da area, o que a fai menos quente.

Regresemos ao noso paseo e gocemos desa paisaxe cambiante e fascinante que convida á reflexión, á calma e á contemplación, á vez que nos lembra a fraxilidade do noso planeta.

FONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE.. É POSIBLE QUE HAXA VIDA NO TUBO DE ESCAPE DUN COCHE?

O tubo de escape, ese cilindro oco que asoma na parte posterior dos nosos vehículos, é máis que unha simple saída de gases. É o heraldo da nosa chegada, o pregoeiro da potencia dos nosos automóbiles e, en non poucas ocasións, o protagonista de roucas sinfonías mecánicas.

Pero, ademais, o tubo de escape alberga un universo microscópico fascinante e pouco coñecido: un ecosistema bacteriano diverso e dinámico que se adapta ás condicións extremas desta contorna hostil.

O interior do tubo de escape é un fervedoiro de actividade química e física. As temperaturas oscilan desde os 500°C ata os 800°C, dependendo do funcionamento do motor. Ademais, os gases de escape ricos en monóxido de carbono, hidrocarburos e óxidos de nitróxeno crean unha atmosfera tóxica para a maioría dos organismos.

A pesar destas condicións extremas, un grupo de bacterias especializadas atopou a maneira de prosperar no tubo de escape. Estas bacterias, coñecidas como termófilas e extremófilas, posúen adaptacións xenéticas e fisiolóxicas únicas que lles permiten resistir a calor intensa, as substancias tóxicas e a baixa dispoñibilidade de nutrientes.

As bacterias do tubo de escape non só sobreviven, senón que tamén desempeñan funcións importantes neste ecosistema. Algunhas delas descompoñen os compostos orgánicos presentes nos gases de escape, contribuíndo á eliminación de contaminantes. Outras metabolizan o nitróxeno, un elemento esencial para a vida, mentres que outras participan na ciclación do carbono.

A comunidade bacteriana do tubo de escape está composta por unha gran variedade de xéneros e especies, cada un coas súas propias características e funcións. Algúns dos grupos máis importantes inclúen: Deinococcus-Thermus, Bacillus e Pseudomonas.

Os Deinococcus-Thermus son coñecidas pola súa capacidade para resistir altas temperaturas e radiación. No tubo de escape xogan un papel importante na degradación de compostos orgánicos e na eliminación de contaminantes.

Os Bacillus forman esporas, resistentes á calor e aos produtos químicos, que lles permiten sobrevivir no inhóspito ambiente do tubo de escape e algunhas especies son capaces de fixar nitróxeno, un proceso esencial para a vida.

Finalmente, as Pseudomonas son moi versátiles e poden adaptarse a unha ampla gama de ambientes. E é que, no tubo de escape, algunhas especies destas bacterias degradan hidrocarburos e outras producen biopelículas que protexen, á súa vez, a outras bacterias das condicións extremas.

A investigación sobre as bacterias do tubo de escape aínda está nas súas primeiras etapas, pero xa revelou un interese considerable, xa que poderían ser utilizadas para desenvolver novos biocatalizadores que degraden contaminantes de forma máis eficiente, ou para producir biocombustibles a partir de gases de escape.

Por outra banda, a presenza de bacterias no tubo de escape lémbranos que a vida é capaz de adaptarse ás contornas máis hostís e inesperados. E é que mesmo no ruxido mecánico dos nosos vehículos existe un universo microscópico de organismos que traballan incansablemente, contribuíndo ao equilibrio ecolóxico e abrindo novas posibilidades para a ciencia e a tecnoloxía.

DONTE: Pedro Gargantilla/abc.es/ciencia

SABÍAS QUE... POR QUE AS XIRAFAS TEÑEN O PESCOZO TAN LONGO?

Segundo o naturalista inglés Charles Darwin, na súa magna obra Sobre a orixe das especies, hai moitos millóns de anos, as xirafas desenvolveron pescozos máis longos para alcanzar máis follas das árbores e sobrevivir aos competidores, en liña coa teoría da supervivencia do máis apto. Da mesma forma, Jean Baptiste Lamarck tamén suxería esta mesma liña evolutiva. Con todo, un equipo de biólogos estadounidenses da Universidade Estatal de Pensilvania achega unha nova teoría que explicaría por que teñen o pescozo tan longo as xirafas. E, en esencia, cren que foron as femias as que impulsaron este característico trazo evolutivo.

Así as cousas, contrario á crenza que suxire que a competencia entre os machos impulsou unha maior lonxitude do pescozo, os investigadores expoñen que as xirafas femias teñen pescozos proporcionalmente máis longos, o que implica que as necesidades nutricionais poderían influír nesta evolución.

En 1990 os científicos propuxeron unha hipótese chamada “pescozo por sexo”, pola que os machos acabaron desenvolvendo pescozos máis longos na súa competición polo dominio e para impresionar ás femias (ao ter pescozos máis longos e anchos podían golpearse a cabeza con máis forza para chamar a atención das potenciais femias). Isto é, un cambio evolutivo impulsado pola selección sexual. Os machos adultos teñen patas dianteiras máis longas (efectivas para montar á femia durante o apareamiento) e pescozos máis anchos (que poden recibir golpes dos machos rivais durante as pelexas).

Dado que determinar o tamaño unicamente a partir de imaxes é un desafío, centráronse nas proporcións do corpo, comparando a lonxitude do pescozo coa altura total dos animais.

Segundo os expertos, no momento do nacemento, tanto as femias como os machos presentan a mesma proporción corporal; non hai diferenzas na lonxitude do seu pescozo. Con todo, a partir dos tres anos, son os machos os que empezan a medrar máis, notándose unha gran diferenza con respecto ás femias de xirafa. Con todo, a súa análise revelou que, con respecto ao tamaño do seu corpo, as femias teñen pescozos máis longos e os machos patas dianteiras mais longas e pescozos máis anchos. Este patrón foi consistente tanto en xirafas en cativerio como salvaxes.

“As xirafas son quisquillosas coa comida: comen só as follas dunhas poucas especies de árbores, e os seus pescozos máis longos permítenlles chegar máis profundamente ás árbores para obter as follas ás que ninguén máis pode chegar. Unha vez que as femias alcanzan os catro ou cinco anos de idade, case sempre están preñadas e aleitando, polo que cremos que o aumento das demandas nutricionais das femias impulsou a evolución dos longos pescozos das xirafas”, apuntan os expertos. "A femia ten un esqueleto axial proporcionalmente máis longo (un pescozo e un tronco máis longos) e ten unha aparencia máis inclinada, mentres que os machos son máis verticais".

"A hipótese do pescozo por sexo predixo que os machos terían pescozos máis longos que as femias", explican os autores no seu traballo publicado na revista Science. “E tecnicamente teñen pescozos máis longos, pero todo o relacionado cos machos é máis longo; son entre un 30% e un 40% máis grandes que as femias. Neste estudo, analizamos fotografías de centos de xirafas Masai salvaxes e cativerio para investigar as proporcións corporais relativas de cada especie e como poderían cambiar a medida que as xirafas crecen e maduran”.

O equipo non rexeita a hipótese do pescozo por sexo, tal e como comentan pero se tivo algún efecto, probablemente chegou máis tarde. Establecen unha causa máis efectiva pola función das femias: “A evolución inicial do longo pescozo e as patas da xirafa foi impulsada pola competencia interespecífica e as demandas nutricionais maternas da xestación e a lactación a través da selección natural para obter unha vantaxe competitiva”, conclúen.

O equipo de investigación tamén está a empregar a xenética para identificar as relacións dentro de grupos de xirafas salvaxes, co fin de comprender mellor cales machos teñen maior éxito reprodutivo. O obxectivo é achegar máis información sobre a elección de parella e a selección sexual, ademais de orientar os esforzos de conservación desta especie en perigo de extinción.

"Se a procura de alimento por parte das femias está a impulsar este trazo icónico como sospeitamos, realmente resalta a importancia de conservar o seu hábitat cada vez máis reducido", dixo Cavener. "As poboacións de xirafas masai diminuíron rapidamente nos últimos 30 anos, en parte debido á perda de hábitat e a caza furtiva, e é fundamental que comprendamos os aspectos clave da súa ecoloxía e xenética para deseñar as estratexias de conservación máis eficaces para salvar a estas maxestosas xirafas".

FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es     Imaxe: Midjourney/Sarah Romero