#DígochoEu: Como se di callo?
Como se chaman as partes de pel endurecidas de pés e mans? Esther Estévez resólvenos a dúbida!
CANTAS HORAS DEBERÍAS DURMIR AO DÍA?
Deberías durmir sete horas ao día se tes entre 30 e 70 anos, segundo unha nova investigación / Unsplash
Comer e dormir son funcións básicas que necesitamos para vivir, pero hai moitas formas de facelo mal. Un recente estudo conclúe que a cantidade óptima para gozar de boa saúde mental, benestar e rendemento cognitivo é durmir sete horas. Iso si, no caso de que teñas entre 30 e 70 anos. Para chegar a esta conclusión analizaron os datos de case 500.000 persoas do Reino Unido.
“Identificamos unha asociación non lineal entre o sono e as sete horas de duración óptima deste, e os factores xenéticos e cognitivos, a estrutura do cerebro e a saúde mental como medidas clave”, escriben os investigadores no seu novo artigo publicado en Nature. “A análise lonxitudinal revelou que tanto a duración insuficiente como a excesiva asociáronse significativamente cunha diminución da cognición no seguimento”.
O equipo, dirixido polo neurocientífico Yuzhu Li, da Universidade de Fudan (China), e a investigadora en psiquiatría Barbara Sahakian, da Universidade de Cambridge, analizou os datos de 498.277 participantes de entre 38 e 73 anos de idade que formaban parte do Biobanco do Reino Unido. Ao redor de 48.500 dos participantes tamén se someteron a un estudo de neuroimaxe, e case 157.000 participantes completaron un cuestionario de seguimento de saúde mental en liña. Todos estes datos uníronse para proporcionar unha visión bastante completa de como a cantidade de sono das persoas se correlaciona con outros aspectos da súa saúde mental e cerebral.
Os investigadores atoparon unha forma de U nos datos. Isto quere decir que durmir pouco diminuía todas as medidas da función cognitiva e a saúde mental. Pero tamén durmir demasiado, ata 12-13 horas ao día nalgúns casos. Grazas aos datos de neuroimaxe, os investigadores tamén puideron investigar se había mecanismos estruturais ou xenéticos do cerebro detrás da curva en forma de U.
Os modelos elaborados polos investigadores suxiren que a xenética e a estrutura cerebral desempeñan un papel, pero será necesario investigar moito máis para seguir estas pistas. “Aínda que non podemos afirmar de forma concluínte que durmir pouco ou demasiado cause problemas cognitivos, a nosa análise, ao observar aos individuos durante un período de tempo máis longo, parece apoiar esta idea”, afirma un dos investigadores. “Pero as razóns polas que as persoas maiores dormen peor parecen ser complexas, influídas por unha combinación da nosa composición xenética e a estrutura do noso cerebro”.
Con todo isto en mente, hai que mencionar un par de advertencias. Esta investigación é moi ampla, pero segue sendo só un estudo observacional, que só demostra as asociacións que ven nos datos. Desgraciadamente, non podemos dicir se durmir menos ou máis de sete horas causa realmente problemas de saúde mental, benestar ou rendemento cognitivo, ou, pola contra, se eses problemas son os que levan á xente para durmir máis ou menos.
En segundo lugar, este estudo non di que durmir seis ou oito horas vaia a provocar cambios significativos no benestar individual. Hai moitas razóns polas que a xente non pode durmir sete horas cada noite, xa sexa polo estrés, o traballo ou simplemente pola necesidade de levantarse en metade da noite para ouriñar.
Como pode ver na figura seguinte, os cambios son moito máis evidentes nos extremos da escala, como unha hora ou 13 horas de soño por noite. Sete é o número óptimo no centro da curva.
Gráficos que mostran unha asociación non lineal significativa entre a duración do soño e a función cognitiva e a saúde mental.
Se non se sente renovado a menos que durma oito horas por noite, non tente levantarse unha hora antes e esperar beneficios para a súa saúde. Este estudo é útil para demostrar que durmir sete horas por noite cando nos achegamos á mediana e a terceira idade é un bo obxectivo. Pero non hai que obsesionarse se non podemos conseguir esa cantidade como individuos. “Durmir ben é importante en todas as etapas da vida, pero especialmente a medida que envellecemos”, di Sahakian.
“Atopar formas de mellorar o soño das persoas maiores podería ser crucial para axudarlles a manter unha boa saúde mental e benestar e evitar a deterioración cognitiva, sobre todo no caso dos pacientes con trastornos psiquiátricos e demencias”. E se che custa durmir o suficiente, as sestas tamén poden ser de gran axuda.
FONTE: gciencia.com/saude
BOLBORETAS V
Continúo coa galería das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo. As bolboreta, eses insectos lepidópteros fáciles de observar no campo.
4. Bolboreta cebra
A bolboreta cebra (Heliconius charithonia) é unha especie sedentaria de bolboreta que vive en Florida e no sur de Texas, aínda que rexistrouse tamén en México, Costa Rica, Panamá, Colombia, Ecuador, Venezuela e República Dominicana.
A eiruga é branca con manchas negras e numerosas espiñas negras ao longo do corpo. O adulto é de tamaño mediano con longas ás. A superficie dorsal das ás é negra con bandas angostas brancas e amarelas, o deseño ventral é similar pero máis claro con manchas vermellas. A envergadura é de 72 a 100 mm.
FONTE: muyinteresante.es/naturaleza e gl.wikipedias.org Imaxe: Diego Delso, delso.photo, wikimedia e
#DígochoEu: Non digas *sotaque
CHUVIA
Hai que tomar a vida con optimismo. Porque xa o di o refrán: “Nunca choveu que non escampara”. E de chover sabemos moito os galegos!
A chuvia é un fenómeno atmosférico de tipo hidrometeorolóxico que se inicia coa condensación do vapor de auga que forma pingas de auga, as cales pasan a formar as nubes. A calor atmosférica orixina o ascenso das nubes e o seu arrefriado, co cal crece o tamaño das pingas de auga e o seu maior peso fainas precipitar cara á superficie terrestre, dando orixe así á chuvia.
Segundo a definición oficial da Organización Meteorolóxica Mundial, a choiva é a precipitación de partículas líquidas de auga, de diámetro maior de 0,5 mm ou de pingas menores, pero moi dispersas. De non alcanzar a superficie terrestre non sería chuvia, senón virga, e, se o diámetro é menor, sería orballo. A choiva mídese en litros caídos por metro cadrado.2
A chuvia depende de tres factores: a presión atmosférica, a temperatura e, especialmente, a humidade atmosférica.
No vídeo superior Déborah Vukusic completa a información!
FONTE: gciencia.com e es.wikipedia.org
A EVIDENCIA MÁIS ANTIGA DAS PLACAS TECTÓNICAS
Diminutos cristais desenterrados en Sudáfrica conteñen evidencia dunha transición repentina na superficie do planeta hai 3.800 millóns de anos. Os cristais mostran movementos da codia terrestre que marcarían un precursor do proceso coñecido como tectónica de placas, converténdose na evidencia máis antiga deste fenómeno.
Un grupo internacional de investigadores dirixido pola científica Nadja Drabon, da Universidade de Harvard, en Estados Unidos, descubriu na cordilleira de Barberton Greenstone, en Sudáfrica, cristais de circón cunha antigüidade de case 4.000 millóns de anos, que mostran evidencias dun proceso de movemento da codia terrestre non identificado previamente: sería o antecedente directo e a evidencia máis afastada no tempo da tectónica de placas.
Unha placa tectónica é un fragmento ríxido de litosfera (a capa externa da Terra) que se mobiliza sobre a astenosfera, unha porción máis “plástica” e menos ríxida do manto superior do planeta. Toda a litosfera está dividida en placas tectónicas, algunhas de gran tamaño e outras máis pequenas.
En consecuencia, a tectónica de placas é un proceso que explica a formación de estruturas xeolóxicas producidas por deformación da codia terrestre, en función da dinámica e movemento das placas tectónicas. Ese movemento utilízase, por exemplo, para determinar as áreas con maiores probabilidades de sufrir terremotos, de acordo ás placas tectónicas que actúan no subsolo e a súa posible interacción.
Agora, no novo estudo publicado recentemente na revista AGU Advances, os científicos din achar a evidencia máis antiga desa clase de movementos. De acordo a un artigo publicado en Live Science, os descubrimentos contradin as estimacións vixentes ata o momento: pensábase que a superficie de rocha sólida que empezou a cubrir ao planeta durante o eón Hadeano, ou sexa entre 4.600 a 4.000 millóns de anos atrás, empezou a gretarse e a moverse moito despois do indicado na nova investigación.
Algúns estudos previos estimaban que a tectónica de placas comezou hai só 800 millóns de anos, mentres que outras investigacións suxerían que este sistema iniciouse fai polo menos 2.000 millóns de anos. Con todo, a análise de 33 circóns, con idades comprendidas entre os 4.100 millóns e os 3.300 millóns de anos, lanzou para os científicos a cargo do novo estudo que os primeiros movementos precursores da tectónica de placas no noso planeta comezarían aproximadamente 3.800 millóns de anos atrás.
O equipo de especialistas comparou diferentes isótopos, ou variantes de elementos químicos con diferente número de neutróns, nos antigos circóns identificados e noutros circóns descubertos noutros puntos do planeta. Neses pequenos cristais, cuxo tamaño non supera ao dun gran de area, acharon rastros dunha transición repentina a unha especie de tectónica de placas primitiva.
O achado estaría a indicar que nese momento e nese lugar do planeta comezaría unha forma simple de subducción. A subducción é o afundimento dunha placa litosférica baixo o bordo doutra placa, conformando así os chamados límites entre placas. Os investigadores aínda non puideron confirmar se este fenómeno deuse a escala global, pero en calquera caso non existen ata o momento rexistros máis antigos deste tipo de movementos ligados á tectónica de placas.
FONTE: Pablo Javier Paicente/farodevigo.es/tendencias21
SOLUCIÓN ENCRUCILLADO CI
VERTICAIS: 1. Bebedeira 2. Xeranio 3. Trancha 5. Tanzania 7. Gabia 8. Titán 10. Cervo.
HORIZONTAIS: 4. Androceo 6. Transnistria 9. Titicaca.
Máis cultura xeral!
BOLBORETAS IV
Continúo coa galería das bolboretas máis fascinantes e bonitas do mundo. As bolboreta, eses insectos lepidópteros fáciles de observar no campo.
3. Bolboreta pavo real
Á rechamante Bolboreta pavo real (Inachis io) gústalle, na primavera, alimentarse das flores de salgueiro, así que este é unha boa árbore ao que arrimarse para tentar ver a unha destas bolboretas tan espectaculares e presentes en todo o continente europeo e zonas temperadas de Asia ata chegar polo leste a Xapón. É unha das bolboretas da fauna galega.
Esta bolboreta ten unha envergadura de ás de 50 a 55 mm. A cor de fondo das ás é un vermello oxidado, e as puntas das ás levan unha distintiva mancha ocular ou ocelo de cor negra, azul e amarela.
A parte inferior das ás é moi diferente, moito menos rechamante e dunha cor críptica marrón escura ou negra.
FONTE: muyinteresante.es/naturaleza e gl.wikipedias.org Imaxe: Korall, wikimedia e