CANTO SABES SOBRE APICULTURA? XV (FIN)

Remato coa serie adicada á apicultura, a actividade agropecuaria que consiste na cría e explotación de abellas domésticas.

A contestación correcta á pregunta de onte é Mel de Centaury, de Turquía. Iste mel, extraído das covas de 2.500 metros sobre o nivel do mar, lonxe dos asentamentos humanos e outras colonias de abellas en Turquía, entrou no Libro Guinness das Marcas como o mel máis caro do mundo cuxo un quilogramo véndese por 10.000 euros.

A centaurea amarela (centaurea collina), medra nos outeiros altos das rexións mediterránea e egea en Turquía, é a fonte do mel máis caro do mundo. Mentres que o mel cultívase 2 ou 3 veces ao ano noutras prácticas de apicultura, o mel de centaurea cultívase só unha vez ao ano. Iste mel, que ten unha cor escura e un sabor amargo moi diferente ao mel tradicional, ten propiedades medicinais ricas en magnesio, potasio, fenol, flavonoides e antioxidantes. Cultívanse soamente os produtos con máis alta calidade das mostras enviadas ao Comité Científico de Turquía para verificar a calidade e o valor da mestura.

Así remato a serie, esperando que servise para coñecer algo máis do mundo fascinante que rodea ás abellas e que é a apicultura.

Ata a próxima serie!

FONTE: apiculturaymiel.com    Imaxe: trt.net.tr

A ORIXE DAS PALABRAS: ESTAR SEN BRANCA

A orixe desta expresión podemos remontalo a 1386, cando Juan I de Castela crea unha moeda de vellón (aliaxe de cobre e prata) que se chamará “Branca do Agnus Dei” con motivo do pago dunha débeda contraída co Duque de Lancaster (en realidade, un pago para que o duque renunciase aos seus dereitos sobre o trono de Castela a cambio de 465.000 dobras).

 
Esta moeda tiña en principio un valor de 1 maravedí, pero írase rapidamente devaluando debido á súa mala aliaxe, pasando en menos dun ano a 0,60 maravedís, e así continuamente. 

Seguiría acuñándose e devaluándose, até o punto de que se eliminará a prata da súa composición e só se fará de cobre, co que o seu valor será case insignificante.

Xa en tempos de Felipe II esta moeda tiña moi pouco valor co que, coñecida como a «branca», ao dicir «non teño nin branca» significaba que o diñeiro escaseaba e así chegou ata os nosos días.

FONTE: aulafacil.com          Imaxes: horchataypalomitas.com e canalhistoria.es

SOLUCIÓN Á SOPA DE LETRAS XC

Partes no noso corpo!

CANTO SABES SOBRE APICULTURA? XIV

Continúo coa serie adicada á apicultura, a actividade agropecuaria que consiste na cría e explotación de abellas domésticas.

A contestación correcta á pregunta de onte é Mel elaborado a partir das secrecións vexetais e animais. Para facer o mel, as abellas utilizan o néctar que segregan as flores. Isto é así de forma xeral, pero hai algúns meles que non proceden do néctar das flores, ou non só do néctar. Trátase dos meles de melada, a miúdo denominadas meles de melato, rocío de mel, ligamazas e tamén meles de bosque. Hai dous tipos principais de melada ou mela: Melada de orixe vexetal (Son consecuencia dunha gran cantidade de humidade no terreo e de altas temperaturas. As plantas xeran tanta savia que rezuma por diferentes partes, especialmente polos peciolos. Árbores como o carballo, a aciñeira, o al, o piñeiro, o tilo, o olmo ou o salgueiro son habitualmente produtores de meladas. De feito, é moi frecuente ver no verán como as landras de carballos ou aciñeiras segregan grandes cantidades de melada en forma de espuma que as abellas recollen ávidamente) e Melada de orixe animal (Estes melatos son producidos por pequenos insectos, como pulgóns ou psilas, que se alimentan da savia de árbores e plantas. Consumen grandes cantidades de savia para aproveitar o seu contido en proteínas e azucres e, despois, excretan unha parte que se acumula sobre follas e ramas. Esas excrecións, líquidas ou espesas, conteñen unha boa parte dos carbohidratos da savia, co que resultan moi atractivas para as abellas, que as recollen e transforman en mel).

E imos coa pregunta de hoxe e última da serie!

14. Cal é o mel máis caro do mundo?

- A de manuka (Leptospermum scoparium)

- A de ulmo (Eucryphia cordifolia)

- O mel Centaury, de Turquía

Mañá a solución e remate da serie!

FONTE: apiculturaymiel.com    Imaxe: ecodiario.eleconomista.es

SOPA DE LETRAS XC

PEITO          ARÉOLA          VAN

EMBIGO       BARRIGA        VIRILLA

PUBE            CU                   EPIGASTRIO

PENE            NÁDEGA         TESTÍCULOS

UN LIBRO PARA OS AMANATES DOS DINOSAUROS

 

Son moitos os artigos publicados neste blog sobre os dinosauros, polo que non sería de xustixa facer o mesmo co último libro publicado sobre o tema: Dinosaurios, los colosos de un mundo perdido, do paleoartista José Antonio Peñas e publicado na editorial Pinolia.

Durante os 200 millóns de anos que durou o Mesozoico, o Sol iluminou aos seres máis asombrosos que pisaron xamais o planeta. Tras unha das maiores catástrofes de todos os tempos, os sobreviventes expandíronse nunha variedade de formas e tamaños sen igual, enchendo a terra, as augas, e mesmo os ceos con xigantes que parecen sacados das lendas. E, xusto no seu cénit, ese mundo de marabillas foi varrido dunha plumada, nun novo desastre de proporcións titánicas.

Os dinosauros e os outros habitantes da Era dos Réptiles cativaron a imaxinación do público desde o mesmo momento do seu descubrimento, fai preto de dous séculos. O seu aspecto, o seu comportamento, o seu mesma natureza foinos revelada, aos poucos, pola ciencia do Pasado. Con todo, a propia espectacularidade destes seres fai difícil a súa comprensión. Os xigantescos esqueletos, ou mesmo as reconstrucións anatómicas tridimensionales, por si soas, fannos pensar en criaturas alleas a este mundo, monstros incomprensibles pertencentes a un mundo que podería resultarnos case alieníxenas.

Por iso, neste libro, téntase ir un paso máis aló, integrando aos xigantes no seu contexto, no seu mundo, un que non foi tan diferente do noso, para presentalas como o que foron realmente: seres vivos, con comportamentos similares aos dos animais que coñecemos hoxe en día, integrados en ecosistemas complexos e vibrantes.

A intención do autor, José Antonio Penas, é ofrecernos unha viaxe ao pasado, un safari fotográfico no que captar os pequenos detalles da vida cotiá, máis aló das titánicas batallas que nos regalou o cine. Batallas que seguramente tamén tiveron lugar, pero que só serían un fragmento na existencia destas criaturas fascinantes e, aínda, moi descoñecidas.  

Moi recomendable!

CANTO SABES SOBRE APICULTURA? XIII

Continúo coa serie adicada á apicultura, a actividade agropecuaria que consiste na cría e explotación de abellas domésticas.

A contestación correcta á pregunta de onte é Un ácaro. A varroa é un xénero de ácaros que produce a enfermidade denominada varroose ou tamén chamada varroase. Este ácaro é un ectoparásito (parásitos externos), forético obrigado das especies de abellas Apis mellifera e Apis cerana reproducíndose sobre os seus estadios larvais e pupais (cría aberta e operculada). Foi descrito por A. C. Oudemans en 1904, dedicando o nome xenérico a Marco Terencio Varrón e a E. Jacobson (o colector) o nome específico. Despois de 100 anos pescudouse que o ácaro que atacaba Apis mellifera era diferente ao descrito por Oudemans para Apis cerana na illa de Xava, (Indonesia). Tamén afecta a abella en estado adulto vivindo en estado forético sobre ela. Críase que o ácaro absorbía a hemolinfa do insecto diminuíndo a súa masa corporal (peso). Recentemente na investigación de Ramsey establécese que os ácaros Varroa aliméntanse principalmente do tecido corporal graso da abella melífera, un órgano nos insectos que cumpre unha función similar ao fígado humano. En estado larval é máis crítico debido a que os adultos nacen con menos do 30 % de peso dun adulto non parasitado.

E imos coa pregunta de hoxe!

13. Que é a melada?

- Un refugallo da produción do mel

- Mel elaborado a partir das secrecións vexetais e animais

- Un mel típico do norte de Brasil

Mañá a solución e última pregunta da serie!

FONTE: apiculturaymiel.com e es.wikipedia.org   Imaxe: pajueloapicultura.com/P.Lobez

PREMIOS FRONTEIRAS DO COÑECEMENTO 2022: BILOLOXÍA E BIOMEDICINA

De esquerda á deterita: Drew Weissman, Katalin Karikó e Robert Langer en dúas imaxes distribuidas pola Fundación BBVA / FUNDACIÓN BBVA (Europa Press)

As investigacións sobre ARN mensaxeiro (ARNm), que permitiron o desenvolvemento das vacinas contra a covid, foron recoñecidas pola Fundación BBVA Fronteiras do Coñecemento ao outorgar o seu máximo galardón anual en Bioloxía e Biomedicina a Katalin Karikó (Szolnok-Hungría, 17 de xaneiro de 1955), Robert Langer (Albany-Estados Unidos, 19489 e Drew Weissman (Lexington-Estados Unidos, 1959). O tres científicos, segundo o xurado, foron premiados “polas súas contribucións ás terapias de ARN mensaxeiro e pola tecnoloxía de transferencia que permite a nosas propias células producir proteínas para a prevención e o tratamento de enfermidades”. A húngara Karikó, cuxas primeiras investigacións foron rexeitadas ata perder o posto na universidade, e o estadounidense Weissman, que sufriu problemas similares, foron distinguidos o pasado ano cos premios Princesa de Asturias. Langer, tamén de EEUU e investigador no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT), lembrou que os seus traballos foron desestimados até nove veces antes de ser tidos en conta.

Os traballos da bioquímica Karikó, filla dun carniceiro húngaro; Weissman, o inmunólogo con quen colabora desde hai 20 anos; e do enxeñeiro químico Langer permitiron a creación das vacinas de Moderna e Pfizer-BioNTech, baseadas en ARN mensaxeiro (instrucións para a xeración dunha proteína que desencadea a resposta inmunitaria). Tras medio século de loita neste campo, desprezados nos seus inicios, as súas investigacións foron fundamentais para a creación das vacinas nun tempo 10 veces inferior ao habitual para este tipo de fármacos.

Langer, especializado en sistemas de administración de fármacos e enxeñaría de tecidos, forma parte da directiva de Moderna. Este catedrático do MIT foi o primeiro en sinalar o camiño das investigacións cando, nos anos setenta, demostrou que era posible encapsular moléculas de acedos nucleicos en nanopartículas e transferilas ao interior do corpo. Segundo o xurado, “abriu así a porta a empaquetar as macromoléculas terapéuticas, incluído o ARNm, de forma que poidan ser transferidas ás células e que a propia maquinaria de tradución celular sintetice a proteína antíxeno”.

Karikó, que agora forma parte de Pfizer, estudou as posibilidades da modificación da molécula xenética chamada ARN mensaxeiro para instruír ás células humanas a producir proteínas personalizadas. A súa idea inicial era desenvolver terapias para as enfermidades cardíacas, pero o coronavirus deu un envorco aos obxectivos para centrarse na solución da pandemia.

Ben merecido. Parabéns!

FONTE: Raúl Limón/elpais.com/ciencia