#DígochoEu: Cal non é unha parte do corpo?
Cal non é unha parte do corpo? Laura Franco erra na súa resposta e Esther Estévez explícanos que significa cada palabra. E ti, acertache?
#DígochoEu
A ORIXE E O SIGNIFICADO DESTE SÍMBOLO: BLUETOOTH
Cal é a asociación entre a tecnoloxía bluetooth e este curioso símbolo? Aínda que non o creas, ten a súa conexión. Esta tecnoloxía foi inventada en 1994 pola compañía sueca de telecomunicacións Ericsson. E de acordo co pasado viquingo de Suecia, o símbolo está feito da unión de dúas runas: a runa H, tamén coñecida como Hagall, e a runa B, Bjarkan. Xuntas forman o símbolo de Bluetooth. E que significan esta H e esta B? Son as iniciais do primeiro rei viquingo de Dinamarca, Harald Blåtand, quen durante a súa vida logrou unir a todas as tribos danesas e posteriormente tomar o control de Noruega, gobernando como rei ata a data da súa morte. Ademas, a palabra sueca Blåtand significa Bluetooth en inglés.
FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es
DESCOBREN QUE CERES PODERÍA SER HABITABLE
Unha imaxe de Ceres, nas que aparecen as manchas brillantes dentro do cráter Occator - NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA
Cos seus case 1.000 km de diámetro, Ceres é o maior dos obxectos do cinto de asteroides, o gran anel de rochas de todos os tamaños que rodea ao Sol xusto entre as órbitas de Marte e Xúpiter. O seu tamaño, e o feito de que sexa o único obxecto totalmente esférico do cinto, o que indica que a súa gravidade é suficiente para superar a forza dun corpo ríxido, valeulle a denominación de ’planeta anano’, a mesma que ten Plutón.
Xa en 2014 a sonda espacial Herschel, da Axencia Espacial Europea (ESA) detectou por primeira vez, e sen dúbida, auga en Ceres, en forma de grandes chorros de vapor emitidos desde distintos puntos da súa superficie. O cal parecía indicar a presenza dun océano subterráneo, similar aos que xa sabemos que existen en varias lúas de Xúpiter e Saturno.
E agora, un novo estudo levado a cabo por investigadores do Instituto de Ciencias Planetarias de Estados Unidos acaba de confirmar que a codia de Ceres é rica en xeo. Unha codia baixo a cal habería unha extensa cantidade de auga en estado líquido. As posibilidades de habitabilidade do planeta anano, pois, dispáranse.
Para chegar a estas conclusións, publicadas no último número de Geophysical Research Letters, os investigadores estudaron as anomalías na distribución de hidróxeno no cráter Occator, un novo cráter de impacto de 92 km de diámetro e que ocupa, el só, preto do 10% da superficie de Ceres. Estudos anteriores xa falaban da existencia dunha ’neblina’ sobre o cráter, que estaría ademais parcialmente cuberto por salmoeiras.
A evidencia de auga en Ceres provén dos datos recompilados polo detector de raios gamma e neutróns (GRaND) a bordo da nave espacial Dawn, da NASA, que estivo en órbita ao redor do planeta anano entre 2015 e 2018, cando esgotou os seus reservas de combustible. O instrumento atopou elevadas concentracións de hidróxeno no primeiro metro da superficie de Occator, un exceso que, segundo o estudo, está en forma de xeo de auga.
"Cremos que o xeo sobreviviu no subsolo pouco profundo durante os aproximadamente 20 millóns de anos posteriores á formación de Occator. As similitudes entre a distribución global do hidróxeno e o patrón de grandes cráteres suxiren que os procesos de impacto levaron xeo á superficie noutras partes de Ceres. Este proceso vai acompañado da perda de xeo por sublimación provocada polo quecemento da superficie pola luz solar", asegura Tom Prettyman, autor principal do artigo.
"O impacto que formou Occator escavaría materiais da codia a unha profundidade de até 10 quilómetros (aproximadamente 6 millas). Por tanto, as melloras observadas na concentración de hidróxeno dentro do cráter e a capa de exección apoian a nosa interpretación de que a codia é rica en xeo. Os achados reforzan o consenso emerxente de que Ceres é un corpo diferenciado no que o xeo se separa da rocha para formar unha capa exterior xeada e un océano subcrustal", dixo Prettyman.
Segundo o investigador, "os achados poderían ter implicacións para a evolución de corpos xeados, pequenos e grandes. En termos máis xerais, e como mundo oceánico, Ceres podería ser habitable e, por tanto, é un obxectivo atractivo para futuras misións".
FONTE: José M. Nieves/abc.es/ciencia
A ORIXE E O SIGNIFICADO DESTE SÍMBOLO: RECICLAXE
O símbolo orixinal da reciclaxe remóntase a 1970, grazas a un concurso organizado pola Container Corporation of América como parte do primeiro Día da Terra de abril dese ano. Por aquel entón, dita empresa do cartón, patrocinou un concurso nacional para estudantes de arte e deseño preocupados polo medio ambiente con obxecto de crear un símbolo que representase o proceso de reciclaxe de papel. Gary Dean Anderson gañou o concurso con este símbolo de tres frechas verdes (en honra á cor da natureza), que representan os recursos finitos da Terra e a necesidade de conservalos e renovalos para as xeracións futuras.
FONTE: Sarah Romero/muyinteresante.es
MANUAL PARA EDUCAR EN FEMINISMO E LGTBI+
Un libro que informa, sensibiliza e dá visibilidade á loita feminista e ao movemento LGTB+
O colectivo Pandora Mirabilia, xunto á ilustradora Mar Guixé, publicou un ameno e didáctico libro que propón achegar aos adolescentes a historia, as loitas, os conceptos e as propostas de ambos os movementos pola igualdade. Feminismos y LGTBI+ ¡Imparables! (Astronave, 2021) cóntanos sobre xénero, patriarcado, o querer ou as distintas discriminacións que sofren as mulleres.
Alzar a voz contra os prexuízos e armarse de tolerancia, xustiza e respecto é máis e máis necesario cada día que pasa. Por iso, esta é unha aposta amena, desenfadada e eficaz para cuestionar todas aquelas situacións machistas e LGTBfóbicas que, como sociedade, normalizamos. Un manual sobre a historia do feminismo e o movemento LGTBI+, sobre as súas loitas e debates, pero tamén sobre as construcións sociais que nos foron impostas.
Pandora Mirabilia é unha cooperativa de traballo formada por mulleres con mirada feminista e interdisciplinar. O feminismo e a perspectiva de xénero son os eixos transversais de todas as súas actuacións. Actualmente, a súa actividade abarca cinco liñas de traballo: a formación e a sensibilización, a investigación e a consultoría, a comunicación, a xestión cultural e a participación.
Mar Guixé é unha ilustradora con moita proxección que se caracteriza polos seus debuxos vivos e de cultura pop. Licenciada en Belas Artes e especializada en debuxo e deseño de personaxes, colaborou en varios medios de comunicación e leste é o seu terceiro libro publicado.
Imprescindible!
#DígochoEu: O máis viral do TikTok (capítulo 21)
Traémosche outra recompilación de vídeos da conta de Tiktok do #DígochoEu, neste caso aprendendo galego nivel pro!
A ORIXE DAS PALABRAS: DEIXAR NA ESTACADA
A expresión ‘Deixar a alguén na estacada’ empregase para sinalar cando se abandona a alguén á súa sorte nunha situación que podería ser perigosa, apurada ou de difícil solución, non brindándolle a axuda ou auxilio que precisa.
Para atopar a orixe da expresión debemos retroceder ata a Idade Media, na que os cabaleiros realizaban os seus torneos e competicións nun campo de batalla cuxo terreo era delimitado por estacas (postes de madeira cravados no chan) a modo de valado.
Ese terreo cercado era o que recibía o nome de ‘estacada’ e, cando se enfrontaban dous contendentes, o que perdía ou caía do seu cabalo ao chan era o que ‘quedaba na estacada’ (normalmente malferido), xa que o gañador abandonaba o lugar entre aclamacións sen darlle auxilio algún.
FONTE: blogs.20minutos.es
GRANDES CIENTÍFICAS NA SOMBRA VII (FIN): HENRIETTA SWAN LEAVITT
Remato o percorrido pola ciencia do século XX que revela grandes descubrimentos realizados por mulleres, cuxos méritos non foron recoñecidos no seu momento: GRANDES CIENTÍFICAS NA SOMBRA.
A discriminación de xénero, a competitividade, o respecto ás xerarquías e o peso do coñecemento científico establecido xogaron en contra das ideas revolucionarias destas mulleres pioneiras.
Hoxe falaremos de Henrietta Swan Leavitt, que con tan só 25 anos cambiou o curso da astronomía.
Henrietta Swan Leavitt (Lancaster, Estados Unidos, 4 de xullo de 1868–Cambridge, Estados Unidos, 12 de decembro de 1921). Astrónoma estadounidense.
A comezos do século XX, cando as mulleres aínda tiñan prohibido traballar con telescopios, esta astrónoma descubriu unha lei nas estrelas que permitiría calcular por primeira vez grandes distancias no Universo. Fíxoo tras revisar miles de fotografías das estrelas que forman dúas galaxias ananas coñecidas como Nubes de Magallanes. Naquelas instantáneas atopou que un tipo de estrelas, as Cefeidas, mostraban unha relación entre luminosidade e escintileo.
Henrietta Swan Leavitt / American Institute of Physics
En 1893 Leavitt empezou a traballar no grupo de computadoras humanas do Observatorio da Universidade de Harvard, mulleres contratadas para realizar monótonas tarefas como examinar fotografías de estrelas ou facer cálculos matemáticos. En 1908 publicou o seu descubrimento sobre as Cefeidas no Anuario do Observatorio, onde explicaba que estas estrelas parecían seguir un patrón, as máis luminosas escintilaban máis lentamente. En 1912 enunciou a relación período-luminosidade ou Lei de Leavitt, que determina a relación directa entre a luminosidade media das Cefeidas e o período do seu escintileo. A Lei de Leavitt abriu o camiño para medir a distancia á que están moitas galaxias, e foi imprescindible para que en 1918 Edwin Hubble calculase o tamaño da Vía Láctea.
Leavitt traballou no Observatorio de Harvard ata a súa morte aos 53 anos. Durante a súa silenciosa carreira (era xorda) descubriu preto de 2.500 estrelas. Como moitas outras científicas do século XX, Leavitt non recibiu recoñecemento en vida. Hoxe lémbrase a súa enorme contribución á astronomía cun cráter na lúa que leva o seu nome e co asteroide 5383 Leavitt.
FONTE: bbvaopenmind.com/ventana al conocimiento