Blogia

vgomez

TAL DÍA COMO HOXE: 23 DE MAIO...

1823 En Madrid (España) entran sen atopar resistencia os Cen Mil Hijos de San Luís, expedición francesa encargada de restablecer a soberanía de Fernando VII.

1845 As Cortes Españolas votan unha nova Constitución.

1873 Establécese a Real Policía Montada do Canadá.

1995 No campo da informática, a empresa Sun desenvolve oficialmente a linguaxe de programación Xava.

FONTE: hoyenlahistoria.com     Imaxes: nuevatribuna.es e helisulbaran.blogspot.com

CURTAMETRAXE: SEÑORA, POR FAVOR

Señora, por favor é unha curtametraxe dirixida por Alma Alonso e María Aragón, alumnas da Facultade de Ciencias da Comunicación de Santiago de Compostela. A mentora de CIMA para a rodaxe foi Paula Cons e a titora do proxecto no centro educativo foi Marta Pérez.

Unha avoa é interrogada nunha comisaría. O policía, coa axuda da súa neta, intenta descubrir que é o que roubou.

CANTO SABES DE XEOGRAFÍA DE ESPAÑA? XXX

Continúo coa serie adicada á xeografía española, xa que coñecela en profundidade non só nos axuda a entender mellor o noso país, senón tamén a interpretar como inflúe na nosa cultura, economía e formas de vida.

A contestación correcta á pregunta de onte é Océano Atlántico. O Odiel é un pequeno río da provincia de Huelva. Nace na serra de Aracena, a uns 660 m de altura, ao sur da cidade homónima. O seu curso ten un sentido xeral norte-sur, mais moi sinuoso e desemboca conxuntamente co Tinto no océano Atlántico, logo de percorrer 150 km, formando a denominada Ría de Huelva.

E imos coa pregunta de hoxe!

30. En que provincia, de Castela e León, se atopa a cova de Valporquero?

- Salamanca

- Zamora

- León

- Valladolid

Mañá a solución e unha nova proposta! 

FONTE: propia e es.wikipedia.org     Imaxes: juntadeandalucia.es e turismocastillayleon.com

TAL DÍA COMO HOXE: 22 DE MAIO...

1542 O rei Carlos I de España ordena «que se mande remediar as crueldades que se cometen nas Indias».

1906 Os irmáns Wright patentan o seu aeroplano.

1975 O goberno español recoñece por real decreto o dereito á folga, aínda que de carácter restrinxido.

2000 En España nacen os primeiros xemelgos fecundados sen esperma mediante a maduración in vitro de células precursoras de espermatozoides.

2004 Na Catedral da Almudena de Madrid contraen matrimonio o príncipe Felipe de Borbón e Letizia Ortiz.

FONTE: hiyenlahistoria.com    Imaxes: larazon.es

A Serra do Laboreiro, un mapa de case 200 megalitos aínda por escavar na fronteira galega con Portugal

A Mota Grande (A), Montículo de Outeiro do Ferro Penagache (B), Outeiro do Ferro Penagache M5 (C) / Goreti Sousa/sciencedirect.com

Serra do Laboreiro sitúase no límite entre Galicia e Portugal, na coñecida fronteira da Raia. Os seus perfís suaves, resultado da erosión, non constitúen o principal atractivo desta zona da Baixa Limia; destacan, en cambio, os aproximadamente 200 megalitos identificados a través de sucesivas prospeccións de campo, na súa maioría aínda sen escavar. A investigación liderada por Denise Lima e Silva e publicada en Journal of Archaeological Science: Reports, do Instituto de Ciencias do Patrimonio (INCIPIT-CSIC), pretende afondar na historia do fenómeno tumular nunha das súas principais áreas de presenza no noroeste peninsular. Segundo explica a investigadora, “os voos LiDAR permitiron descubrir novos monumentos, pero é necesario escavalos, estudalos e analizalos”.

Cada estrutura pode incluír distintas cámaras megalíticas (desde dólmenes ata cistas), correspondentes a fases cronolóxicas diversas, aínda que próximas entre si. Porén, a interpretación complícase debido a factores recentes como o abandono, a reutilización dos espazos e a escaseza de intervencións arqueolóxicas, o que dificulta establecer con precisión as diferentes fases de ocupación. Diante da imposibilidade de analizar exhaustivamente os preto de douscentos monumentos, o equipo de Lima e Silva céntrase en comprender como os elementos naturais condicionan o movemento humano e as relacións sociais. 

Neste contexto, o fenómeno tumular ou megalítico, reflicte un importante proceso de organización do territorio, no que interveñen factores como a xeomorfoloxía, os elementos naturais e actividades económicas tradicionais, entre elas o pastoreo, a caza e a recolección. “Estes monumentos son zonas de paso, espazos frecuentados por unha gran cantidade de persoas ao longo dos séculos”, conclúe Denise Lima.

A investigadora portuguesa sinala que o fenómeno megalítico presenta unha ampla distribución xeográfica, con manifestacións que se estenden desde Portugal ata Xapón. A súa orixe sitúase nun período relativamente breve, duns 200 ou 300 anos, seguido dun intervalo de interrupción construtiva, tras o cal o fenómeno volve rexurdir. “Trátase dun proceso dinámico e fluído”, explica Denise Lima e Silva.

Os monumentos da Serra do Laboreiro foron concibidos inicialmente como espazos funerarios, con túmulos integrados na paisaxe e cargados de significado simbólico. “Estas comunidades non entendían a morte como a concibimos hoxe; vinculábana estreitamente co territorio e coa natureza”, indica a investigadora. Ademais da súa función funeraria, estes espazos tamén actuaban como lugares de agregación familiar. “Son unha forma de expresar o coñecemento do territorio a través da morte”, engade.

Porén, para comprender en profundidade estas prácticas resulta imprescindible escavar os monumentos e obter mostras directas. Neste sentido, un dos principais obstáculos é a acidez dos solos do noroeste peninsular, que dificulta a conservación de materia orgánica. A isto súmase a alteración dos xacementos ao longo do tempo: “A procura de tesouros, alimentada por lendas, provocou a destrución de moitos destes espazos; en ocasións, nin sequera se conservan fragmentos de cerámica, xa que quedaron completamente arrasados”.

Hai elementos que nos parecen simbólicos e metafísicos, pero teñen unha orixe práctica”, sinala a investigadora do INCIPIT. Neste sentido, factores como a altitude, o horizonte visible acumulado, a distancia ás cristas, a presenza de afloramentos rochosos ou a prominencia topográfica resultan determinantes na localización dos megalitos. Todos eles reflicten patróns espaciais aos que as comunidades se adaptaron, non só por criterios de funcionalidade, senón tamén por decisións culturais, sociais e simbólicas.

A maioría dos monumentos sitúanse entre os 800 e os 1.200 metros sobre o nivel do mar, cunha clara preferencia polos cumios elevados, prominentes e relativamente planos. Nalgúns casos, estas altitudes superan o que cabería esperar por simple azar, tal e como recolle o estudo. A visibilidade desempeñaría, así mesmo, un papel clave na elección dos emprazamentos, ao facilitar a comunicación, o control do territorio e unha forma de dominio simbólico da paisaxe. “A visibilidade, o acceso á auga e as vías naturais de circulación son fundamentais á hora de ocupar un territorio”, apuntan os autores. Esta selección coidada do espazo podería implicar tamén intervencións directas sobre a contorna, como a preparación do terreo ou o uso de queimas controladas. “Creaban a idea da paisaxe na súa cabeza”, conclúe Denise Lima.

A metodoloxía empregada no estudo dos megalitos da Serra do Laboreiro é complexa e combina técnicas avanzadas con traballo de campo. Nunha primeira fase, realizouse a verificación do terreo mediante datos LiDAR co obxectivo de comprobar a fiabilidade das coordenadas espaciais dos xacementos. Esta tecnoloxía constitúe unha das ferramentas máis destacadas da investigación: consiste nun sistema aerotransportado que, mediante pulsos láser, permite obter unha representación do terreo cunha resolución moi elevada. Grazas a este método, é posible identificar non só as formas do relevo, senón tamén elementos como construcións, cursos de auga ou a cobertura vexetal. “Podemos analizar o terreo cunha resolución de ata 50 centímetros por píxel; isto permítenos detectar máis monumentos, mesmo de menor tamaño”, explica Denise Lima e Silva.

Porén, os voos LiDAR non substitúen o traballo de campo, senón que o complementan. Esta ferramenta facilita un proceso de depuración dos datos, permitindo eliminar falsos positivos ou duplicidades (por exemplo, cando un mesmo túmulo foi rexistrado con nomes distintos por diferentes investigadores). A partir dunha base de datos inicial que incluía rexistros do investigador da Universidade de Santiago de Compostela (USC) e do CISPAC Miguel Carrero Pazos, descartáronse 91 posibles monumentos. O resultado final foi a identificación de 178 puntos confirmados.

Área de estudo cos monumentos megalíticos (puntos brancos) / Journal of Archaeological Science: Reports

A Serra de Aboboreira, en Portugal, constitúe unha área de referencia no estudo da concentración de megalitos, aínda que presenta características diferentes ás da Serra do Laboreiro. Ao longo dunha década de investigación, identificáronse arredor de 40 monumentos con tipoloxías arquitectónicas e cronoloxías diversas. “Presentan distintas formas de relación coa paisaxe”, explica Denise Lima e Silva, quen centrou a súa tese neste territorio. Neste contexto comparativo, a Costa da Morte destaca como unha das zonas con maior densidade de monumentos tumulares do noroeste peninsular. “A comparación entre territorios permítenos comprender mellor ata que punto as paisaxes poden ser diferentes entre si e como inflúen nas prácticas humanas”, conclúe a investigadora.

O seguinte obxectivo do equipo é acometer a escavación dunha selección dos megalitos rexistrados na Serra do Laboreiro, co propósito de comprender mellor tanto as tipoloxías arquitectónicas empregadas como a súa cronoloxía absoluta, así como de identificar posibles manifestacións de arte megalítica. Ademais, malia décadas de investigación, o fenómeno tumular segue sen estar plenamente definido. “Queremos establecer un marcador cronolóxico deste fenómeno e determinar cando comezou”, sinala a investigadora. Este novo paso permitirá avanzar cara a unha interpretación máis precisa do pasado e a reconstruír, con maior rigor, a relación entre estas comunidades e a paisaxe que habitaron.

FONTE: Andrea Veiga/gciencia.com

TAL DÍA COMO HOXE: 21 DE MAIO...

1912 En Francia, o dirixible Clement Bayard alcanza os 2.900 m de altura.

1919 En EEUU, a Cámara de Representantes autoriza o sufraxio feminino.

1925 O explorador noruegués Roald Amundsen parte cara ao polo norte.

1946 No Laboratorio Os Álamos (Novo México) o físico canadense Louis Slotin (35) sofre un accidente nuclear durante un experimento. Falecerá 9 días despois de envelenamento por radiación. Nove meses antes sucedera un accidente similar co mesmo dispositivo.

1969 A nave espacial estadounidense Apolo X achégase a 15 quilómetros da Lúa. Dous dos seus tres tripulantes saen do módulo lunar.

1998 En Portugal, o presidente Jorge Sampaio, inaugura a Exposición Universal de Lisboa, a última do milenio.

2004 O sherpa Pemba Dorji bate a marca de subida ao Everest, cunha nova marca de 8 horas e 10 minutos desde o campamento basee, máis de dúas horas menos que o crono anterior.

FONTE: hoyenlahistoria.com      Imaxes: facebook.com e leme.pt

CANTO SABES DE XEOGRAFÍA DE ESPAÑA? XXIX

Continúo coa serie adicada á xeografía española, xa que coñecela en profundidade non só nos axuda a entender mellor o noso país, senón tamén a interpretar como inflúe na nosa cultura, economía e formas de vida.

A contestación correcta á pregunta de onte é Badaxoz. Mérida é a capital da comunidade autónoma de Estremadura e sede das súas institucións de goberno. Foi unha importante colonia romana, fundada no ano 25 aC polo emperador Augusto baixo o nome de Augusta Emerita, que exerceu de capital da provincia de Lusitania. Foi tamén capital do Reino Visigodo de España no século VI.

E imos coa pregunta de hoxe!

29. Onde desemboca o río Odiel?

- Mar Cantábrico

- Océano Atlántico

- Mar Mediterráneo

Mañá a solución e unha nova proposta!

FONTE: Propia e es.wikipedia.org   Imaxes: infolaso.com e es.wikipedia.org

TAL DÍA COMO HOXE: 20 DE MAIO...

325 En Nicea lévase a cabo o Concilio de Nicea, primeiro concilio ecuménico das igrexas cristiás.

1875 En París créase a Oficina Internacional de Pesas e Medidas.

1888 Na Academia de Ciencias de París (Francia), Louis Pasteur presenta o resultado das súas investigacións sobre a rabia.

1891 Nunha convención da National Federation of Women’s Clubs (Federación Nacional de Clubs de Mujeres) realizada en Nova York (Estados Unidos), William Dickson, empregado de Thomas Edison, presenta un prototipo do quinetoscopio. Dous anos antes, o 14 de outubro de 1888, o inventor francés Louis Le Prince filmara en Leeds (Inglaterra) a primeira película do mundo: Roundhay garden scene.

1927 Nos Estados Unidos o aviador estadounidense Charles Lindbergh despega para iniciar o que será a primeira travesía en solitario por avión a través do océano Atlántico.

1958 España ingresa oficialmente no fondo Monetario Internacional e no Banco Mundial.

1978 Estados Unidos lanza a súa sonda Pioneer Venus a Venus.

1990 O telescopio espacial Hubble manda a primeira fotografía desde o espazo.

FONTE: hoyenlahistoria.com       Imaxes: lavanguardia.com/hemeroteca e elmundo.es