FACIVERMIS: A PRIMEIRA CRIATURA QUE PERDEU AS PATAS POR NON USALAS

Facivermis, unha criatura parecida a un verme que vivíu hai uns 518 millóns de anos / FRANZ ANTHONY

Un equipo internacional de científicos descubriu o primeiro exemplo coñecido dun animal que evoluciona para perder partes do corpo que xa non necesita. Trátase do Facivermis, unha misteriosa criatura parecida a un verme que viviu hai aproximadamente 518 millóns de anos no período Cámbrico.

Facivermis, cuxos fósiles foron atopados ben conservados na biota de Chengjiang na provincia de Yunnan, suroeste de China, tiña un corpo longo e cinco pares de brazos espiñentos preto da cabeza, o que suxire que podería ser un «elo perdido» entre os vermes cicloneurais sen patas e un grupo de animais fósiles chamados lobopodios, que emparellaran membros ao longo dos seus corpos.

Pero o novo estudo, realizado pola británica Universidade de Exeter, a de Yunnan e o Museo de Historia Natural de Londres, revela que Facivermis era en si mesmo un lobopodios que vivía nun tubo vital ancorado no fondo do mar, e que evolucionou para perder as súas extremidades inferiores.

"Unha evidencia clave foi un fósil no que a porción inferior dun Facivermis estaba rodeada por un tubo", di o autor principal do estudo publicado en Current Biology. "Non coñecemos a natureza do tubo en si, pero mostra que a porción inferior do verme estaba ancorada no seu interior por un extremo traseiro inchado", engade. Vivindo así, os seus membros inferiores non serían útiles, e co tempo a especie deixou de telos.

"A maioría dos seus parentes tiñan de tres a nove pares de patas para camiñar, pero os nosos achados suxiren que Facivermis permaneceu no seu lugar e usou as súas extremidades superiores para filtrar os alimentos da auga", sinala o investigador. Este é o primeiro exemplo coñecido de «perda secundaria», visto despois en casos como a perda de patas nas serpes.

O período Cámbrico coñécese como o amencer da vida animal, unha explosión de vida que conduciu á repentina aparición de practicamente todos os grupos de animais modernos. Por ese motivo, aos investigadores fascinoulles atopar unha especie que evolucionou para ser «máis primitiva» mesmo nesta etapa temperá da evolución.

Estudos como este axudan aos científicos para comprender a forma da árbore da vida e descubrir de onde proveñen as adaptacións e partes do corpo que agora vemos. Desta forma, saben que Facivermis entra no grupo lobopodia do Cámbrico, que deu lugar a tres grupos de animais modernos: Artrópodos (incluídos insectos, camaróns e arañas), tardígrados (osos de auga) e onicóforos (vermes de veludo).

FONTE: abc.es/ciencia

CANTO SABES DE GALICIA XXII

Continúo coa serie Canto sabes sobre Galicia, que pretende facer un percorrido sobre cousas que tod@s deberiamos de coñecer sobre a nosa Comunidade Autónoma. A resposta a pregunta do día anterior é Francisco Asorey González. Nado en Fefiñáns, Cambados (Pontevedra) o 4 de marzo de 1889 e finado en Santiago de Compostela o 2 de xullo de 1961, comunmente citado como Asorey, foi considerado por algúns críticos como unha das figuras mais relevantes da renovación da arte escultórica española do século XX. Está soterrado no Panteón de Galegos Ilustres.

E imos coa pregunta de hoxe!

22. Con cantas rexións vitivinícolas conta Galicia?

- 4

- 5

- 6

- 7

Maná a solución e unha nova proposta!

FONTE: Idea orixinal blog.galiciamola.es, portalgalicia.com e gal.wikipedia.org Imaxe: sientegalicia.com

PANDEMIA?

Viñeta de El Roto (Andrés Rábago García - Madrid, 1947) no xornal El País do 08/03/2020

Recentemente a Organización Mundial da Saúde (OMS) advertiu que o mundo debería facer máis para prepararse para unha posible pandemia de coroavirus, aínda que varios expertos sosteñen que xa a hai. 

Unha epidemia é cando unha enfermidade preséntase con frecuencia inusual dentro dun determinado país e durante un período de tempo. Con todo, prodúcese unha pandemia cando xorde un novo virus que se propaga polo mundo e a maioría das persoas non teñen inmunidade contra el. A esta acompáñaselle o aumento extraordinario do número de casos dunha enfermidade infecciosa.

Xuzgade vós memos!

QUE NOS APORTA ESTAR XUNTOS?

Como os seus homólogos da antiga Grecia, David Pastor Vico é un filósofo totalmente inmerso na sociedade do seu tempo. Cambiou a túnica polo look metaleiro e preocúpanlle cuestións como as redes sociais, a perda de confianza interpersoal ou o individualismo. Actualmente é profesor na Universidade Nacional Autónoma de México. Provocador, didáctico e divertido, este sevillano propúxose “desposuír á filosofía do rostro erudito e elevado”. E conségueo. No país azteca, onde reside hai máis dun lustro, é o ídolo Vico. Fenómeno mediático, que abarrota pavillóns grazas á súa maneira sinxela de expoñer a filosofía.

En ‘Filosofía para desconfiados’, o seu último libro, utiliza o humor satírico e a cotidianidadr para analizar a sociedade e fomentar o pensamento crítico. “Coñeces o nome dos fillos dos teus veciños?”, pregunta. E advirte: “A desconfianza é o trazo principal dunha sociedade profundamente individualista”.

A soidade, a felicidade, a falta de xogo nos nenos ou as novas tecnoloxías son, para Vico, asuntos sobre os que reflexionar. “Nos nenos, o xogo permite a consecución de habilidades sociais e delegamos a educación á tecnoloxía. Antes  socializábamos nun parque e iso xa non sucede”, asegura. E reclama aos clásicos sen ornamentos: “Aristóteles diranos que non hai posibilidade de felicidade sen amigos”.

Este amante da sabedoría, propón a necesidade dun cambio: “cara a unha ética baseada na confianza entre as persoas, a responsabilidade e a concepción do animal humano como un todo coa sociedade e non como individuo solitario, egoísta e facilmente  manipulable”. As súas observacións combinan a  clarividencia do erudito e a contundencia do metal.

A TERRA PRIMITIVA PUIDO SER UN MUNDO ACUÁTICO

A Terra, cunha cobertura do océano do 80%, nunha imaxe de arquiivo / Antartis/Depositphotos.com

«Waterworld», a película dos 90 que afundiu (en todos os sentidos) a Kevin Costner e probablemente o maior fracaso do cinema, mostraba un futuro postapocalíptico no que a Terra estaba completamente cuberta de auga. Se quitamos aos imitadores mollados de Mad Max e os xigantescos decorados de aceiro, quizais o filme non sexa tan disparatado. Claro que habería que retroceder moito no tempo. Unha nova investigación publicada en Nature Geoscience suxire que o noso planeta puido ser un mundo acuático, sen ningún gran continente á vista, hai uns 3.200 millóns de anos, cando xurdiron as primeiras formas de vida.

Dous investigadores, da Universidade de  Boswell, estudaron un sitio xeolóxico chamado Panorama, situado no interior do noroeste de Australia. Na actualidade o lugar está composto por outeiros ondulados repletos de matogueiras e cortadas por leitos de ríos secos. Pero ese secarral tamén é o lugar onde descansa de lado un anaco de cortiza oceánica de hai 3.200 millóns de anos.

Benjamin Johnson, un dos investigadores, inspecciona en Panorama o que algunha vez foi un antigo respiradero hidrotermal /  Jana  Meixnerova

Por incrible que pareza, no transcurso dun día, un pode camiñar a través do que adoitaba ser a capa exterior dura do planeta, desde a base desa cortiza ata os lugares onde a auga unha vez  burbujeó no fondo mariño por  respiraderos hidrotermais.

Os investigadores vírono como unha oportunidade única para obter pistas sobre a química da auga do océano de hai miles de millóns de anos. "Non hai mostras de auga oceánica tan antiga, pero si temos rochas que interactuaron con esa auga e lembraron esa interacción", afirman.

Os investigadores analizaron datos de máis de 100 mostras de rochas de todo o terreo seco. Buscaban, en particular, dous sabores diferentes, ou isótopos, de osíxeno atrapados na pedra: un átomo lixeiramente máis pesado chamado osíxeno-18 e un máis lixeiro chamado osíxeno-16.

A parella de investigadores descubriu que a proporción deses dous isótopos de osíxeno puideron estar un pouco fóra da auga do mar hai 3.200 millóns de anos, con só un chisco máis de átomos de osíxeno-18 do que veriamos hoxe.

O motivo, segundo os autores do estudo, é que as masas de terra de hoxe están cubertas por chans ricos en arxila que absorben  desproporcionadamente os  isótopos de osíxeno máis pesados da auga, como aspiradoras minerais para o osíxeno-18.

O equipo teorizou que a explicación máis probable para ese exceso de osíxeno-18 nos antigos océanos era que simplemente non había continentes ricos en terra para absorber os isótopos. Con todo, iso non significa que non houbese zonas de terra seca ao redor.

Isto leva aos investigadores para preguntarse cando a tectónica de placas empuxou os pedazos de rocha que eventualmente se converterían nos continentes que coñecemos. Eles non están seguros, pero planean explorar outras formacións rochosas máis novas en sitios desde Arizona ata Sudáfrica para ver se poden detectar cando as masas de terra comezaron a «ruxir». "Tratar de encher ese baleiro é realmente importante", din os investigadores. Os achados tamén poderían axudar aos científicos para comprender mellor como e onde xurdiron os organismos unicelulares por primeira vez na Terra.

FONTE: abc.es/ciencia

CANTO SABES DE GALICIA XXI

Continúo coa serie Canto sabes sobre Galicia, que pretende facer un percorrido sobre cousas que tod@s deberiamos de coñecer sobre a nosa Comunidade Autónoma. A resposta a pregunta do día anterior é Francia. A frota, procedente de A Habana e destino Cadiz, estaba composta por 19 buques españois ao mando do almirante Manuel de Velasco e Tejada, escoltados por 22 navíos franceses ao mando do Vicealmirante François Louis de Rousselet, desviouse cara á ría de Vigo ao ser informados de que unha poderosa escuadra anglo-holandesa agardábaos no cabo San Vicente, dirixida polo Almirante sir George Rooke e o Lieutenant-Admiral Philips van Almonde. A batalla tivo lugar o 23 de outubro de 1702. Unha vez gañada, os anglo-holandeses saquearon Redondela e a illa de San Simón. Vigo quedou a salvo protexida pola súa muralla e defensas. O día 30 de outubro Rooke ordena partir á súa armada, que abandona a ría de Vigo, aínda que deixa unha guarnición de 27 buques de guerra xunto aos apresados ao mando do almirante Shovel. Na retirada, os anglo-holandeses levaron varios barcos apresados, entre eles un galeón español que estaría cargado cos tesouros recolleitos. Á súa saída da ría de Vigo, este galeón encallou ao paso polas illas Cíes e afundiuse non localizándose aínda a súa ubicación.

E imos coa pregunta de hoxe!

21. Esta escultura, Santa galega (1926), máis coñecida como a Santa, representa unha labradora galega, cargada cun xugo de vacas, completamente espida, salvo o pano rexional da cabeza. É unha muller curtida no traballo escravo na casa, das terras, parindo e criando fillos, e quedándose soa polo drama da emigración. De quen esta obra?

- Gabriel Xosé Eiroa Barral

- Francisco Asorey González

- Santiago Rodríguez Bonome

Maná a solución e unha nova proposta!

FONTE: Idea orixinal blog.galiciamola.es, portalgalicia.com e gal.wikipedia.org Imaxe: xunta.gal

VALENTINA TERESHKOVA: A PRIMEIRA MULLER COSMONAUTA

Valentina Tereshkova, momentos antes de emprender a súa misión espacial / Roscosmos.

Cando era unha nena, Valentina Vladímirovna Tereshkova (Máslennikovo, 6 de marzo de 1937) soñaba con ser maquinista. Fascináballe a idea de levar trens e percorrer cidades onde coñecer xente. A súa infancia viuse truncada pola Segunda Guerra Mundial, en cuxo fronte faleceu o seu pai. “Eramos nenos da guerra”, lembraba hai un par de anos no Museo da Ciencia de Londres (Reino Unido).

A pequena  Valentina non se imaxinaba entón que non chegaría a conducir trens senón naves espaciais e que se convertería nunha lenda, ao ser a primeira muller en logralo. Aos seus 80 anos, Tereshkova é unha icona no seu país.

A nai de Valentina aprendeu a ler con 26 anos. Tras quedar viúva, criou aos seus tres fillos na aldea de Máslennikovo, no centro de Rusia. Valentina empezou a escola con oito anos pero tívoa que deixar aos dezaseis para poñerse a traballar.

Afeccionada a saltar en paracaídas, adestrouse nun club local, unha decisión que marcaría a súa vida. Mentres traballaba nunha fábrica téxtil, a Forza Aérea Soviética emprendeu unha exhaustiva procura en clubs de voo para localizar mulleres paracaidistas. Valentina foi unha das catrocentas elixidas.

Rodeadas dun gran segredo, as mozas tiveron que superar diferentes probas eliminatorias e ao final quedaron cinco, entre elas, Tereshkova. Tras dous anos de formación, foi a elixida para ser a primeira muller en voar ao espazo.

A cosmonauta afirma ignorar por que a escolleron. Sergei Korolev, deseñador principal do programa espacial soviético, declarou naquela época que, aínda que as súas compañeiras estaban mellor preparadas, “ningunha podía competir con Tereshkova na capacidade de influír nas multitudes, espertar a simpatía entre a xente e comparecer ante unha audiencia”.

As súas orixes humildes e o seu perfil proletario achegábana ao pobo, o que encaixaba á perfección co modelo que buscaban os dirixentes rusos.
O erro que puido custarlle a vida

O 16 de xuño de 1963, Tereshkova despegou ao espazo ao mando da misión Vostok 6. O obxectivo, ademais de adiantar a Estados Unidos enviando á primeira astronauta ao espazo (como xa ocorreu con Yuri Gagarin), era pescudar como respondía o corpo feminino a estas condicións extremas.

A misión durou case tres días, nos que Tereshkova, que entón tiña 26 anos, orbitou a Terra 48 veces. Cando xa estaba en órbita, a cosmonauta deuse conta dun erro no programa de control que lle impediría descender para volver a Terra. Ao comunicalo á base, puidérono corrixir pero Korolev pediulle que o mantivese en segredo. Tereshkova gardou silencio trinta anos, ata que o responsable do erro fíxoo público.

A xesta causou un gran balbordo no país. Como a nai de Tereshkova non tiña televisión, os seus veciños convidárona á súa casa para que vise a Valentina no espazo, o que foi unha auténtica sorpresa para ela, que non sabía nada polo segredo das autoridades rusas.

Tras a súa misión, Tereshkova estudou enxeñería espacial e doutorouse en 1977. Neses anos foi membro do  Soviet Supremo e ata 1991 pertenceu ao Comité Central do Partido Comunista. Nos seus octoxésimos aniversarios Vladimir Putin felicitouna en persoa con estas palabras: “Sempre fuches un exemplo para nós por como serviches á patria, ao longo do tempo e con diferentes tarefas. Hoxe continúas facéndoo na  Duma”. Retirada das forzas aéreas, Tereshkova conserva esa sede de aventuras que a levou ao espazo e reiterou que lle gustaría voar a Marte, aínda que fose soa viaxe de ida.

FONTE: Laura Chaparro/materia/elpaís.com

8 DE MARZO: DÍA INTERNACIONAL DA MULLER

 

O Día Internacional da Muller, orixinalmente coñecido como Día Internacional da Muller Traballadora, conmemórase hoxe, 8 de marzo, e é recoñecido pola ONU como unha xornada para reivindicar a igualdade e facer balance sobre a situación das mulleres na sociedade.

Tradicionalmente grupos e asociacións de mulleres militantes no feminismo ou do movemento obreiro, fan manifestacións para facer ver as súas reinvindicacións para mellorar as condicións da muller, e festexar os avances e loitar pola superación dos atrancos.

Comezou a ser celebrado pola ONU en 1975 para, finalmente, adoptar unha resolución, en 1977, na que establece un Día das Nacións Unidas para os Dereitos das Mulleres e a Paz Internacional.

Pola igualdade real!