Blogia

vgomez

DOCUMENTAIS VERDES: ANTES DE QUE SEXA DEMASIADO TARDE

 

Antes de que sexa demasiado tarde (Before the flood) (2016), é unha película documental dirixida por Fisher Stevens. Foi producida en colaboración de Stevens, Leonardo DiCaprio, James Packer, Brett Ratner, Trevor Davidoski, Jennifer Davisson Killoran e Martin Scorsese como produtor executivo.

Producido por National Geographic é conducido polo actor Leonardo DiCaprio (famoso tamén polo seu activismo en materias ambientais), nel explícase como a sociedade pode evitar desaparición de especies en perigo de extinción, ecosistemas e comunidades indíxenas en todo o mundo. O filme conta con entrevistas a líderes como Barack Obama, o secretario xeral da ONU Ban Ki-Moon e o Papa Francisco.

Outro documental de concienciación!

UN NENO TDAH

 

Foi un neno distraído, con problemas de aprendizaxe, hiperactividade e fracaso escolar. Pero acabou sendo un avalado psiquiatra de fama internacional.

A historia de Luís Rojas-Marcos é o resultado dunha enorme capacidade de superación. Tras licenciarse como médico en Sevilla, emigrou a Nova York a finais dos 60 para estudar psiquiatría. Tras máis de 40 anos de traxectoria en Estados Unidos, os seus traballos de investigación e as súas pioneiras achegas neste campo levárono a converterse nun referente para médicos, psiquiatras e psicólogos de todo o mundo. Nos anos 90 foi o máximo responsable dos Servizos de Saúde Mental, Alcoholismo e Drogodependencias da cidade de Nova York. O 11 de setembro de 2001 foi testemuña dos atentados contra as Torres Xemelgas, mentres ocupaba o cargo de presidente do sistema de hospitais públicos da cidade. Alí tivo un papel fundamental na creación de grupos de apoio para os familiares das vítimas.

 Luís Rojas-Marcos é profesor de psiquiatría na Universidade de Nova York e autor de numerosas obras de divulgación, nas que aborda temas como a importancia do optimismo, a relación entre a linguaxe e a felicidade, a superación da adversidade ou a autoestima. En 2010, o Consello de Ministros español concedeulle a Orde das Artes e as Letras.

DESCOBREN UN ESTRAÑO ASTEROIDE OCULTO ENTRE A TERRA E O SOL



Astrónomos da Universidade de Caltech descubriron na veciñanza do Sistema Solar o asteroide co ano máis curto coñecido para calquera rocha espacial. O obxecto, denominado 2019 LF6, mide aproximadamente un quilómetro de diámetro e orbita o Sol cada 151 días aproximadamente. Na súa traxectoria, oscila máis aló de Venus e, ás veces, achégase máis que Mercurio, que vira ao redor do astro rei cada 88 días. O corpo é un dos 20 asteroides coñecidos como Atira, cuxa órbita está totalmente contida na terrestre.

"Na actualidade, non se atopan asteroides dun quilómetro con moita frecuencia", di Quanzhi Ye, descubridor de 2019 LF6. "Hai trinta anos, a xente comezou a organizar procuras metódicas de asteroides, atopando primeiro obxectos máis grandes, pero agora que se atoparon a maioría deles, os máis grandes son aves raras", di. "LF6 é moi inusual tanto en órbita como en tamaño; a súa órbita única explica por que un asteroide tan grande eludiu varias décadas de procuras coidadosas", engade.

2019 LF6 foi descuberto a través da Instalación transitoria Zwicky (ZTF), unha cámara de vangarda no Observatorio Pombal (San Diego, EE.UU.) que escanea os ceos todas as noites en busca de obxectos transitorios, como estrelas en explosión e asteroides en movemento. Debido a que ZTF observa o ceo tan rapidamente, é ideal para atopar asteroides Atira, que teñen xanelas de observación curtas.

Para detectar os Atira, o equipo de ZTF estivo levando a cabo unha campaña de observación chamada Twilight despois da hora do día máis adecuada para descubrir os obxectos. Ata agora, o programa descubriu outro asteroide Atira, chamado 2019 AQ3. Antes de que chegase 2019 LF6, 2019 AQ3 tiña o ano máis curto coñecido de calquera asteroide, orbitando o Sol aproximadamente cada 165 días.

Ademais dos dous obxectos Atira, ZTF atopou ata o momento ao redor de 100 asteroides próximos á Terra e uns 2.000 asteroides que orbitan no Cinto Principal entre Marte e Xúpiter.

Ye di que espera que o programa Twilight conduza a máis descubrimentos de Atiras, e espera a posible selección por parte da NASA da misión da Cámara de Obxectos Próximos á Terra (NEOCam), unha nave espacial proposta deseñada para buscar asteroides máis preto do Sol. Debido a que os asteroides Atira están máis preto do Sol e son máis cálidos que outros asteroides, son máis brillantes no infravermello.

FONTE:abc.es/ciencia

DESAPARECE UNHA ILLA XURDIDA AI SEIS ANOS

A illa de Zalzala Koh (montaña do terremoto) naceu en setembro de 2013 despois de que un terremoto de magnitude 7,7 na escala de Richter, sacudise o oeste de Paquistán. Este illote xurdiu preto do porto de Gwadar, ao suroeste do país, cando os movementos de terra erixiron un volcán de barro que acadou unha altura de 20 metros sobre o nivel do mar. A nova illa alcanzou os 90 metros de ancho por 40 de longo.

Pero as ondas e as inclemencias do tempo fixeron que xa en 2016 non queda moito da illa sobre as augas do Mar Arábigo. Agora consumouse a desaparición de Zalzala Koh, tal como informou a NASA nun comunicado.

Os últimos vestixios captáronse en xuño, cando os satélites Landsat observaron sedimentos disoltos flotando pola zona que ocupaba a illa. Agora, todo apunta a que os materiais que formaron a illa están xusto por baixo da superficie da auga.
 
Por que naceu este illote? Crese que a causa está na  tectónica de placas. Nesa zona, a placa arábiga está a afundirse baixo a placa euroasiática (por medio dun proceso coñecido como subducción), a un ritmo duns poucos centímetros cada ano. Desta forma, o lento esvaramento vai acumulando sedimentos no bordo da placa euroasiática.

"A rápida acumulación de sedimentos brandos, ricos en arxilas en torno ao bordo da placa euroasiática, combinado cos altos estreses tectónicos, causa un rápido incremento das presións na auga e gases atrapados nas rochas sedimentarias", explicou no comunicado da NASA. "As presións dos fluídos increméntanse tanto que os sedimentos  arcillosos compórtanse case como un líquido".

O resultado é un volcán de barro. Un destes "fórmase cando as presións son o suficientemente grandes como para fracturar as rochas que están encima e que están a conter esas enormes presións, permitindo que os lodos e gases emerxan ata a superficie".

No caso da illa de Zalzala Koh, o fluído moveuse tan rápido que arrastrou rochas e grandes bloques ata a superficie.

Pero a erosión enseguida exerce o seu papel, con especial intensidade nos brandos materiais dos volcáns de barro. De feito, nesta rexión xa se observaron varios destes volcáns, aparecendo e desaparecendo cunha velocidade sorprendente. Por exemplo, a 125 quilómetros ao leste apareceu a illa de Malan, que xurdiu en dúas ocasións, en 1999 e 2010, e que se  esfumó noutras tantas. Por iso, segundo a NASA, non sería raro que Zalzala Koh volvese emerxer.

FONTE: abc.es/ciencia

DOCUMENTAIS VERDES: A ERA DA ESTUPIDEZ

 

A era da estupidez (The Age of Stupid) (2015) é un documental (dirixido por Franny Armstrong e por John Battsek) que mostra a traves de innumerables datos reais e os testemuños de seis historias localizadas en distintos lugares do planeta, a realidade da decadencia humana e a pregunta de por que e como chegaron ata ese extremo?

Pete Postlethwaite interpreta a un ancián que vive nun mundo devastado no ano 2055. Mentres repasa un arquivo fotográfico de 2008, pregúntase por que non se freou o cambio climático cando aínda se estaba a tempo. Para analizar en que se equivocou o home, o documental céntrase nas historias de seis persoas:  Alvin DuVernay é un  paleontólogo que axuda a Shell a atopar petróleo na costa de Nova Orleans. Jed Wadia, de Bombai, quere montar unha aerolínea tipo baixo custo. Layefa Malemi vive na máis absoluta pobreza nunha aldea de Nixeria da que Shell extrae decenas de millóns de dólares cada semana grazas ao petróleo. Jamila Bayyoud, de oito anos, é unha refuxiada iraquí que vive nas rúas de Xordania desde que a súa casa foi destruída e o seu pai asasinado durante a invasión do seu país por parte de EE. UU. en 2003 e Fernand Pareau é un guia de montaña francés que foi testemuña de como moitos dos seus adorados glaciares alpinos deretíronse.

Documental de concienciación!

A CIENCIA ACHÉGASE Á CREACIÓN DA VIDA NUN LABORATORIO

A receita do caldo primixenio que alumbrou a vida na Terra / Imaxe: publico.es

No noso planeta hai unhas 4.200 relixións, todas elas diferentes e incompatibles entre si, así que todo o mundo é ateo dalgunha maneira. Unha persoa que cre firmemente nunha relixión non se traga as outras 4.199. O  Corán asegura que  Alá creou todos os seres vivos a partir de auga. O Deus da Biblia di: “Que produza a terra seres viventes: animais domésticos, animais salvaxes e réptiles, segundo a súa especie!”. E, segundo un mito do hinduismo, o primeiro ser vivente, o deus Brahmá, brotou dunha flor de loto. Os científicos, mentres tanto, acaban de dar outro paso esencial para pescudar como se creou realmente a vida e para recrear este proceso no laboratorio. “Sería a proba definitiva de que a vida emerxe da química e de que non fai falta recorrer a ningunha forza sobrenatural”, resume o bioquímico Juli Peretó, da Universidade de Valencia.

Creo que estamos a uns cinco ou dez anos de crear unha  protocélula funcional”, sostén o químico Matthew Powner, do University College de Londres. O seu equipo está na vangarda do exército de científicos que tratan de pescudar como (a partir de elementos químicos da Terra primitiva, como o hidróxeno, o carbono e o xofre) xurdiu por azar a vida: estruturas con capacidade de copiarse a si mesmas e de automanterse. O seu último avance publícouse recentemente na revista Nature.

Durante máis de 60 anos, os científicos tentaron fabricar péptidos, un dos ingredientes fundamentais dos seres vivos. Os péptidos son cadeas curtas de aminoácidos, unha especie de versión curta das proteínas. Con todo, os investigadores estiveron décadas chocándo contra un muro: as súas sopas artificiais de auga e aminoácidos non formaban péptidos no laboratorio. Paradoxalmente, o equipo británico logrou avanzar dando un paso atrás.

Os tres químicos do University College de Londres (Matthew Powner, Pierre Canavelli e Saidul Islam) demostraron que os péptidos puideron xurdir nesa Terra primitiva sen necesidade de aminoácidos nin de forzas sobrenaturais. A receita sería unha sinxela sopa de auga e aminonitrilos, uns precursores dos aminoácidos que só requirirían ingredientes presentes nese ambiente anterior á vida hai uns 4.000 millóns de anos, como o ácido sulfhídrico (formado por hidróxeno e xofre) e o ferricianuro (carbono, nitróxeno e ferro). Utilizando unha comparación de Juli Peretó, os científicos estaban obstinados en escribir a palabra abc a partir das letras a, b e c, pero iso non funcionaba na auga. Powner escribiu abc xuntando os precursores de a, os precursores de b e os precursores de c, sen pasar polas letras a, b e c. Formou cadeas de aminoácidos (péptidos) sen empregar aminoácidos. 

Estamos preto de chegar ao fin do principio: sintetizar as moléculas funcionais da vida. O seguinte paso será integrar estas moléculas nun sistema”, explica  Powner, discípulo de John Sutherland, un dos científicos máis respectados no campo da orixe química da vida. O mestre é máis cauto. “Se pensamos en como se construíron as catedrais, a xente que poñía os cimentos morreu moito antes de que a maxestosa estrutura da catedral fose visible. Eu estaría orgulloso de ser dos que puxeron os cimentos dunha protocélula”, declarou Sutherland en 2015 nunha conversación co propio Peretó publicada na revista Mètode.
 
Non estamos lonxe, no sentido conceptual, de crear vida no laboratorio. A polémica pode estar en que consideramos que está vivo”, opina Peretó, que non participou no traballo de Powner. O bioquímico da Universidade de Valencia advirte de que aínda falta moito camiño ata a creación dunha célula a partir de elementos químicos presentes na Terra primitiva. “Outro compoñente esencial sería a membrana celular e aínda hai poucas propostas sobre como se puido formar”, subliña.
 
FONTE:Manuel Ansede/elpaís.com/ciencia

PLANTAS CURIOSAS XII

PLANTAS CURIOSAS XII

Rafflesia arnoldii / Imaxe: Raphaelhui/Wikimedia

Continuo con esta serie adicada as plantas con flores, froitos ou sementes moi curiosas, como mostra de que a natureza non deixa de sorprendernos coas súas manifestacións a gran e pequena escala.

12.  
Rafflesia arnoldii, máis coñecida como a flor da podremia. É unha planta parasita do xénero Rafflesia, que se atopa nas selvas de Sumatra e Indonesia. É a flor máis grande coñecida: pode chegar a un metro de diámetro e pesar 11 quilos. Non posúe nin follas, nin talo, nin raíces, logo non realiza a  fotosíntesis, e o do seu olor fétido deriva o seu sobrenome. Esta planta que parasita ás árbores, medrando sobre as súas raíces, de onde obtén os nutrientes necesarios.Como foron capaces de sobrevivir ata agora é un enigma que está sen resolver.

ESTA NOITE HABERÁ UNHA ECLIPSE LUNAR PARCIAL

Formación dunha eclipse de Lúa / Imaxe: astroaficion.com

Hoxe, 16 de xullo poderemos observar no como a sombra da Terra proxéctase sobre a Lúa. Trátase do evento astronómico do verán e prodúcese por que o satélite atravesará a zona de umbra e penumbra da sombra que proxecta a Terra, ocultando case un 70% da superficie lunar. O proceso en Galicia comezará ás 21:01 horas e finalizará ás 01:09 horas de mañá, 17 de xullo. O máximo de escurecemento terá lugar ás 23:30.

Tamén será posible apreciar como a parte ensombrecida adquire uns tons avermellados e marróns, algo común durante as eclipses lunares. A atmosfera da Terra deixa pasar os raios solares, que se refractan. As partículas atmosféricas, como os aerosois, dispersan con maior facilidade as cores violetas, azuis e verdes e deixan visibles os tons vermellos, laranxas e amarelos.

Un espectáculo!