Se muestran los artículos pertenecientes a Enero de 2016.

O CEO DO MES: XANEIRO 2016

Publicado: 01/01/2016 10:33 por vgomez en O CEO DO MES
20151231091043-cuadrantidas.png

Quadrántidas / Imaxe:memorias24.blogspot.com

Cuarto Minguante: 2 de xaneiro

Lúa Nova: 10 de xaneiro

Cuarto Crecente: 17 de xaneiro

Lúa Chea: 24 de xaneiro

Chuvia de meteoros: Quadrántidas (QUA). do 28 de decembro de 2015 ao 12 de xaneiro de 2016, con máximo o 4 de xaneiro.

CHEGA A LIFI

Publicado: 02/01/2016 09:26 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS
20160102092555-1450971049-954491-1451498459.jpg

 

O científico da Universidade de Edimburgo, Harold Haas, descubriu en 2011 que a luz dun só LED (diodo emisor de luz) era capaz de transmitir máis datos que unha antena de telefonía. As probas no laboratorio lograron unha velocidade de transferencia de arquivos de ata 224 gigabits por segundo. Isto supoñería descargar nun chasquido 18 películas. Estímase que no ano 2019, o tráfico mundial de datos incrementarase ata os 24,3 exabytes ao mes (24.300 millóns de gigabytes). O desenvolvemento de conexións por luz directa (tamén coñecida como LiFi) é só o antecedente dunha revolución moi próxima.

A principal diferenza co wifi é que sendo as dúas ondas electromagnéticas para transportar os datos, a LiFi faio a través da luz visible e non por microondas. Supérase así o problema da saturación do espectro de radiofrecuencia que reduce a velocidade das actuais conexións. O obstáculo para a implantación das cidades intelixentes xa non existiría.

Aínda non está comercializado, pero xa hai empresas que teñen previsto poñer no mercado soluciones baseadas nesta tecnoloxía. Sisoft, en México, conta por correo electrónico que están xa na de miniaturización dos seus prototipos. Esta empresa ten tres patentes de modelos de transmisión e comunicación a través de diodos led. "O problema está no hardware dos aparellos porque os procesadores aínda non son tan rápidos como para captar todos os paquetes que envía a luz visible", explican. O custo é outra das súas vantaxes porque non require grandes instalacións. O prezo roldará, dependendo do tipo de LED e chip, entre os 50 e os 800 euros.

Funciona como un código morse avanzado. Con só instalar un modulador, calquera LED sería capaz, non só de dar luz, senón tamén de transmitir datos. Estes moduladores fan que a luz se acenda e apague millóns de veces por segundo creando os ceros e uns binarios que cifran os datos. O parpadeo é imperceptible para o ollo humano, pero non para uns fotodiodos colocados nos móbiles ou computadores que se encargarán de recoller os cambios da luz e interpretalos para convertelos en información. Desta forma, toda a rede de iluminación dunha casa converteríase así nun gran router con múltiples puntos de conexión ao que conectar os gadgets.

Isto non significa, con todo, o fin do wifi. O deseño prevé, en principio, só a baixada de información (unidireccional), aínda que os científicos aseguran que conseguir, non só, por exemplo, recibir un correo electrónico, senón tamén poder mandalo, sería tan sinxelo como colocar un emisor de luz no dispositivo (bidireccional). A idea é que ambos os sistemas coexistan para conseguir conexións máis eficientes e seguras.

E é que a transmisión de datos por luz directa limita o seu radio á estancia na que o emisor e o receptor atópense. Ningunha persoa pode interferir o sinal, como si pode facerse a través das microondas. Esta ausencia de interferencias favorece a instalación nos hospitais -en Corea do Sur existe un proxecto para eliminar todo o cableado de determinadas máquinas- ou nos avións. As utilidades son tantas como a mente poida imaxinar.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

 

Unha lura xigante foi avistado esta semana na baía de Toyama, na costa norte de Xapón. Os veciños da zona foron sorprendidos cando este raro exemplar paseouse entre os barcos pesqueiros da zona durante máis dunha hora.

Un mergullador que se atopaba no lugar, Akinobu Kimura, non dubidou en lanzarse á auga para nadar xunto ao cefalópodo.

Kimura asegurou que se trataba dunha lura Architeuthis, un animal que polo xeral vive nas profundidades e pode alcanzar os 14 metros de longo. Os seus oito brazos e os seus enormes ollos (que poden alcanzar ata 25 centímetros de diámetro) son dous dos seus trazos físicos máis característicos, xunto cunha boca con pico de papagaio e unha bolsa de tinta relativamente pequena.

O animal medía case catro metros de lonxitude, polo que o mergullador sinalou que probablemente se trataba dun exemplar novo.

FONTE: Xornal La Vanguardia

20160103122717-kosuke-morita-universidad-kyushu-fotoafp-medima20151231-0087-24.jpg

Kosuke Morita sinalando o elemento 113 / Imaxe: telemetro.com

Un equipo de investigadores do centro nipón Riken confirmou o pasado xoves que identificou o elemento número 113 da táboa periódica, de carácter sintético e co nome provisional de uruntrio.

Nun comunicado, o instituto estatal nipón adxudicouse o descubrimento do novo elemento, cuxo achado dispútase cun grupo conxunto de investigadores rusos e estadounidenses que realizou investigacións paralelas.

Os resultados da investigación levada a cabo polo Riken serán publicados na edición deste mes do Diario da Unión Internacional de Química Pura e Aplicada (IUPAC), a máxima autoridade neste campo, e responsable de determinar a autoría dos descubrimentos.

Se a IUPAC confirma que o equipo nipón foi o autor dos experimentos decisivos para o achado, este terá o dereito de dar o nome oficial ao novo elemento da táboa periódica.

O equipo ruso-estadounidense foi o primeiro en anunciar o descubrimento do elemento 113 en 2003, aínda que o centro nipón afirma recompilar en 2012 datos concluíntes para confirmar a súa existencia.

O novo elemento sintético conta con 113 protones no seu núcleo, e foi identificado por un equipo liderado polo científico nipón Kosuke Morita, da Universidade de Kyushu (sur de Xapón).

Morita logrou sintetizar o elemento en tres ocasiones a través dun método consistente en facer chocar iones de zinc sobre unha capa ultrafina de Bismuto.

Os elementos sintéticos non aparecen de forma natural e son xerados artificialmente a través de experimentos, e ata a data creáronse 24 elementos deste tipo, entre eles o plutonio, aínda que todos eles son inestables.

FONTE: Xornal El Mundo/Ciencia

VANO TER COMPLICADO!

Publicado: 05/01/2016 10:16 por vgomez en OUTRAS COUSAS
20160104094328-davila.jpg

 

Co tempo que temos, vano ter complicado!

Así o recolle o xenial  Davila (Luis Davila, Pontevedra-1972), na súa viñeta diaria no xornal Faro de Vigo de onte. Pero bueno, seguro que os cativos póñenlle mellor cara ao abrrir os regalos.

Que os Reis deixen moitas cousas nas vosas casas!


UN FOGUETE QUE COME O LIXO ESPACIAL

Publicado: 06/01/2016 10:54 por vgomez en CURIOSIDADES
20160106105433-bk-bf46e8128ba1c0ef420f6305f5fc458b-v00hbv.jpg

Lixo espacial / Imaxe: esmateria.com

En marzo de 2013, un satélite experimental ruso quedou esnaquizado ao chocar cun anaco de chatarra espacial. Este proxectil, que golpeou ao aparello a case 10 quilómetros por segundo, era un pedazo dun satélite chinés que Pequín decidiu destruír lanzándolle un mísil en 2007, xerando 3.000 anacos máis de lixo para a órbita terrestre. Xa son centos de miles os obxectos que ameazan a orde e a seguridade ao redor da Terra. E non é só un problema para os satélites: a finais de 2014 a Estación Espacial Internacional tivo que improvisar o uso duns propulsores para quitarse do camiño dun anaco de chatarra que ameazaba aos seis astronautas que a ocupaban.

Neste perigoso escenario, as axencias espaciais e expertos de todo o mundo mobilizáronse para tratar de dar solución ao problema. Xa non vale con facer un seguimento dos máis de 170 millóns de anaquiños de chatarra (30.000 de máis de 10 centímetros), urxe empezar a recoller. A Axencia Espacial Europea, por exemplo, xa ten en marcha un programa para combater estes refugallos no que participa España.

Un dos principais problemas para recoller estes restos provocados por satélites e outros obxectos xorde da autonomía dun posible camión do lixo espacial: a cantidade de combustible que o manteña limpando a órbita é unha gran pega que limita a capacidade desta hipotética nave. Aí é onde cobra interese a proposta que acaba de realizar un equipo de enxeñeiros chineses: usar a propia chatarra para nutrir os motores. Unha aspiradora espacial que se alimenta dos desperdicios que recolle.

Así, este enxeño chinés propón usar os pedazos para convertelos en plasma, un combustible de enerxía eléctrica que xa se usa na exploración espacial. No seu exercicio teórico, estes investigadores da Universidade Tsinghua propoñen o uso do aluminio dos anacos medianos xa que é un dos elementos máis comúns, tras recollelos cunha rede (que é o método máis habitual proposto polas axencias espaciais). Segundo a súa idea, que publicado en Arxiv, os restos primeiros serían reducidos a po nun muíño. Na seguinte fase, o po quéntase a altísimas temperaturas e sepáranse iones positivos e negativos que, ao expelerlos con forza, impulsan a nave.

Simulación de uno de los aparatos propuestos por la ESA.

Simulación dun dos aparatos propuestos pola ESA / ESA

"Ao expulsar esta carga a gran temperatura e alta presión, impulsada desde o motor, obtense un empuxe continuo. Este impulso pódese usar para levar a cabo as manobras e para que a nave espacial avance ao encontro cos cascallos. As partículas expulsadas serán empuxadas lonxe da órbita circunterrestre polo vento solar", indican os investigadores chineses.

Aínda que se trata dun simple exercicio teórico, trátase dunha proposta que podería resolver moitos problemas: "Por unha banda, utilizando o motor de refugallos como o propulsor da nave espacial, límpase o espazo dunha forma eficaz. Doutra banda, a nave espacial consegue propulsión para a próxima acción. E máis importante aínda, ofrece unha nova idea para a exploración de asteroides e voos interplanetarios polo seu suplemento de combustible sustentable", defenden.

FONTE: Xornal El país/Ciencia

ESTAMOS DE VOLTA

Publicado: 07/01/2016 07:55 por vgomez en COMUNICADOS
20160102204816-20130401193831-volta-a-clase.jpg

Todo o bo remata!

Estamos de volta das vacacións para volver á rutina. Pero sexamos positivos pois á volta da esquina está o Entroido,(vacacióóóns), os días 8, 9 e 10 de febreiro, e no mes seguinte, marzo, as vacación de Semana Santa (do 21 ao 28), previamente teremos que recoller notas.

Son 3 meses escasos, pero intensos, que na maioría dos casos marcarán con certo peso xa as cualificacións finais de xuño, por iso empezar con bo pé.

Ánimo!

A ÁRBORE DOS LÍDERES NACIONAIS

Publicado: 08/01/2016 07:52 por vgomez en A PENSAR
20160104092734-1451238658-232251-1451826319-sumario-normal.jpg

 

Cantas caras atopas neste debuxo?

Aínda que non está confirmado a orixe, o debuxo crese que pertence a un ilustrador que traballo alá por 1880 na revista Harper’s Illustrated. Tampouco existe consenso sobre a identidade dos retratados.

A solución mañá!

FONTE: Xornal El País/Verne

A ÁRBORE DOS LÍDERES NACIONAIS (SOLUCIÓN)

Publicado: 09/01/2016 08:36 por vgomez en A PENSAR
20160104093936-1451238658-232251-1451825321-sumario-normal.jpg

 

Cantas caras atopaches?

Pois hai 10 caras, tal como podes observar arriba.

FONTE: Xornal El País/Verne

PROPOSTAS PARA ATENUAR O CAMBIO CLIMÁTICO

Publicado: 09/01/2016 22:54 por vgomez en ZONA VERDE
20160106192111-cw-foto-plant-1000t-347254f1.jpg

Empresa que pretende converterse na primeira en capturar dióxido de carbono do aire e vendelo a escala comercial / Imaxe: climeworks.com

Unha empresa suíza chamada Climeworks pretende converterse na primeira en capturar dióxido de carbono do aire e vendelo a escala comercial a invernadoiros próximos para o impulsar o crecemento dos cultivos. Segundo Nature, leste podería ser o primeiro paso para instalacións máis grandes que no futuro poderían axudar a combater o cambio climático. Outra empresa, Carbon Engineering, esta canadense, xa captura CO2 e cre que podería converter o gas en combustible líquido.

GALICIA NA VOLTA 2016

Publicado: 10/01/2016 18:26 por vgomez en OUTRAS COUSAS

 

Na próxima Volta Ciclista a España 2016, Galicia ten un protagonismo especial. Das 21 etapas de que consta, 6 discorren integramente na nosa terra, e a 7ª aínda ten a súa saída en territorio galego. Pero non só iso é importante, xa que o comezo da mesma é en Ourense, preto da miña casa, concertamente no Balneario de Laias.

A súa celebración será entre o 20 de agosto e o 11 de setembro.

Se queres coñecer o recorrido íntegro so tes que premer AQUÍ, aínda que no vídeo superior tes unha primeira aproximación.

Un aliciente máis para vela e tamén outra forma de dar a coñecer o noso país polo mundo mundial!

20160110202329-premio-bbva.jpg

Veerabhadran Ramanathan (IISD)

Cando Veerabhadran Ramanathan (Madurai, India, 1944) traballaba nunha fábrica de máquinas de refrixeración controlando que os gases non se escapasen dos aparellos, non imaxinaba que anos despois, e a 13.700 quilómetros de alí, el mesmo descubriría que os clorofluorocarbonos (CFCs) que tantos días tentara manter baixo control eran potentísimos gases de efecto invernadoiro e que contribuían ao cambio climático. Este descubrimento valeulle gañar o premios Fronteiras do Coñecemento de Cambio Climático, outorgado o pasado venres pola Fundación BBVA.

Ata 1975, a comunidade científica cría que o dióxido de carbono (CO2) era o único gas con efecto invernadoiro produto da acción humana. Tras o seu achado, engadíronse á lista outros gases, chamados traza, como o metano e os HFCs, que son responsables do 45% do efecto invernadoiro.

O climatólogo indio doutorouse na Universidade de Nova York e conseguiu un posto na NASA, onde investigou como o ozono atmosférico inflúe no clima da superficie terrestre. Foi así como chegou a descubrir e calcular o efecto dos CFCs. Ramanathan é catedrático da Scripps Institution of Oceanography (Universidade de California en San Diego).

Ramanathan explica que estes gases traza permanecen na atmosfera pouco tempo, “en comparación cos séculos que tarda o CO2 en desaparecer”. Por iso, reducindo as súas emisións lograríase un efecto moito máis rápido do que se logra diminuíndo o CO2. Actuando xa sobre estes gases de vida curta, en 2030 poderíase lograr unha redución á metade do quecemento global previsto para os próximos 35 anos, segundo calcula o investigador.

Segundo o xurado, composto por seis recoñecidos científicos internacionais, as achegas deste científico “son indispensables para avaliar as estratexias propostas para cumprir o Acordo de París”.

Os Premios Fundación BBVA Fronteiras do Coñecemento, creados en 2008, queren recoñecer e incentivar a investigación e creación cultural de excelencia, en especial aquelas contribucións de amplo impacto pola súa orixinalidade e significado teórico.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

20160103130504-gliptodon-0.jpg

Unha enorme coiraza semisumergida nun charco de lodo foi descuberta de forma casual nun arroio á beira dunha granxa en Carlos Spegazzini, a uns 40 quilómetros ao sur de Buenos Aires (Arxentina). Os expertos coincidiron en que se trata dun caparazón practicamente completo e nun estado inmellorable (está case intacta) dun gliptodonte, un mamífero prehistórico que viviu hai 10.000 anos.

A peza, achada a un metro de profundidade por albaneis que cavaban para construír unha vivenda na zona, ten dous metros de diámetro e, segundo as primeiras apreciacións dos científicos, corresponde a un gliptodonte novo.

Este antepasado dos armadillos modernos podía chegar a pesar preto de 1,4 toneladas e era oriúndo de América do Sur. A pesar da súa ostentosa constitución, os gliptodontes eran herbívoros e defendíanse dos depredadores grazas ao seu ríxido caparazón a modo de escudo impenetrable.

Extinguíronse no período Cuaternario, hai aproximadamente 10.000 anos, polo que este fósil representaría un dos últimos especímenes dos gliptodontes que conviviron cos primeiros poboadores de América, xa que se extinguiron nun evento coñecido como a Extinción da Megafauna no Cuaternario.

FONTE: revista Muy Interesante/Ciencia

O XIGANTESCO OLLO CÓSMICO DA CHINA

Publicado: 13/01/2016 08:12 por vgomez en CURIOSIDADES
20160111100050-megaradiotelescopio-chino-home.jpg

Construción de mega radiotelescopio chino / Imaxe: sophimania.pe

Actualmente o maior radiotelescopio do mundo ten 300 metros de diámetro e atópase en Arecibo (Porto Rico).

Do mesmo xeito que o de Arecibo, o novo radiotelescopio FAST está a ser construído nunha depresión do terreo, pero o diámetro da súa apertura é moito maior, pois alcanza o medio quilómetro. Trátase pois do maior telescopio do mundo de apertura única, e aquí hai que insistir no concepto de “apertura única”, pois mediante a técnica da interferometría conséguese simular aperturas moito maiores grazas á utilización de varios telescopios que, funcionando ao unísono, sitúense a grandes distancias entre si.

O telescopio está emprazado na depresión Dawodang no sueste de China, no relevo kárstico da provincia de Guizhou, a mil metros de altitude. Trátase dun lugar remoto e pouco poboado, o que se traduce en pouca contaminación radioeléctrica. A relativamente baixa latitude do lugar (25 graos norte, 3 menos que a das Illas Canarias), favorece un clima suave (subtropical) e permite a observación dalgúns obxectos do hemisferio sur.

A gran estrutura de soporte do telescopio é un casquete dunha esfera de 300 metros de radio formado por unha densa rede de cables. Sobre esta rede descansarán os 4400 paneis triangulares da superficie reflectora que, mediante un sistema de control en tempo real das súas posicións (o que se denomina “óptica activa”), tomarán  a forma dun paraboloide de revolución. Nestes momentos está a procederse á instalación destes paneis na rexión central do telescopio.

Esquema do reflector principal do FAST / FAST/NAN ET AL

O sinal que chega do ceo reflíctese nesta gran superficie e diríxese cara ao punto focal, na vertical sobre a zona central da gran parábola. Alí atópase a cabina que contén os receptores, suspendida a 140 metros de altura mediante un sistema de poleas con servomecanismos que permiten o seu posicionamento, para enfocar o telescopio, cunha precisión altísima: a súa posición pode ser axustada na posición ideal cuns milímetros de erro. Movendo lentamente a posición desta cabina, pode compensarse o movemento de rotación da Terra, o que permite observar un mesmo astro, “seguíndoo” no ceo, durante un período de 6 horas. Pero, para realizar este seguimento, aínda que o diámetro da apertura do casquete é de 500 metros, en cada observación astronómica tan só utilizarase unha zona de 300 metros de diámetro da gran superficie reflectora.

A banda de frecuencias na que traballará inicialmente o radiotelescopio esténdese desde os 70 megahercios ata os 3 xigahercios, pero está previsto que poida alcanzar as bandas ao redor de 6 e 8 xigahercios nunha segunda fase. Con estes receptores, FAST poderá realizar mapas moi detallados da distribución do hidróxeno atómico tanto na Vía Láctea como en galaxias externas e poderá detectar decenas de miles de novas galaxias. Tamén terá a capacidade de observar milleiros de novos púlsares débiles, incluíndo os primeiros que poidan descubrirse noutras galaxias.

Ademais, FAST dedicará unha fracción do seu tempo buscando posibles sinais de radiofrecuencia que puidesen proceder de civilizacións extraterrestres. Para iso apuntará aos exoplanetas máis “prometedores”, é dicir os de tipo terrestre que estean situados nas zonas de habitabilidade das súas estrelas. Trátase dun proxecto que ampliará o programa estadounidense SETI que vén levando a cabo en gran medida co radiotelescopio de Arecibo, o irmán de FAST.

Aínda que o proxecto comezou a fraguarse nos primeiros anos da década dos 1990, a construción de FAST iniciouse en marzo de 2011. Agora, as imaxes que nos chegan desde a depresión de Dawodang mostran que a construción se atopa nun estado moi avanzado. Espérase que o radiotelescopio poida ser completado, tal e como estaba inicialmente programado, en setembro de 2016 para realizar os primeiros tests astronómicos. Construíndo este radiotelescopio, que está chamado a permanecer como o maior telescopio monolítico do mundo durante moitas décadas, China fai alarde do seu potencial tecnolóxico e dunha decidida aposta pola ciencia e a innovación.

FONTE: Rafael Bachiller/Xornal El Mundo/Ciencia

20160111192740-1452498757-575196-1452503826-noticia-normal.jpg

Esta é a primeira lámpada que recicla a radiación infravermella e luz visible / Ognjen Ilic

Condenadas á morte pola súa baixa eficiencia, as lámpadas incandescentes poderían ter unha segunda oportunidade. Investigadores estadounidenses conseguiron que a calor que emiten convértase en máis luz. Cos primeiros prototipos igualaron en rendemento a algunhas lámpadas LED, pero grazas á nanotecnoloxía están convencidos de que iluminarán máis e mellor que as luminarias actuais.

A das lámpadas é unha das tecnoloxías máis ineficientes que inventase o ser humano. Desde que Edison e Swan presentasen as súas respectivas lámpadas hai case 140 anos, os seus fundamentos cambiaron pouco: a corrente eléctrica pasa por un material que funde a moi alta temperatura (o wolframio ou tungsteno) rodeado por un gas inerte para que o filamento non se queime e todo encerrado nunha cápsula de vidro. O problema desta tecnoloxía é que consome demasiada enerxía para a pouca luz que dá. Só entre o 10% e o 15% da enerxía é convertida en luz visible, o resto transfórmase en calor, na súa maioría en forma de radiación infravermella, no rango non visible do espectro.

Aínda que esa ineficiencia é parte do seu encanto, xa que é responsable da calidez que dan as lámpadas incandescentes, tamén provocou que as distintas autoridades prohibisen a súa fabricación e venda e imposto unha axenda de retirada. En Europa, xa non se poden conseguir as máis ineficientes e só as halóxenas cun maior cociente de lumen por watt (lm/w) lograron unha moratoria ata 2018. En México, por exemplo, non se comercializa ningunha incandescente desde o ano pasado.
Durante décadas, moitos investigaron como aumentar o rendemento das lámpadas incandescentes. Unha das posibilidades máis evidentes era atopar a maneira de converter a radiación infravermella en luz visible. En 1977, houbo quen rexistrou unha patente dun sistema que reflectía os infravermellos de novo contra o filamento. Pero operar sobre un finísimo fío de tungsteno a uns 2.700º non era fácil entón nin agora.

Por iso, o que fixo un grupo de investigadores do Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT) foi manipular o ttungsteno antes de quentalo. Primeiro, esmagaron o filamento para deixalo case nunha estrutura bidimensional, plana. Buscaban así aumentar a superficie emisora. O segundo foi facerlle un bocadillo con 300 finísimas capas de catro materiais diferentes. Todos son óxidos (de silicio, de aluminio, tantalio ou titanio), todos son moi abundantes e os catro presentan, a escala nanométrica, a capacidade para reflectir parte do espectro da luz mentres deixan pasar o resto.

"O avance crave foi deseñar unha estrutura fotónica que transmite a luz visible e reflicte a luz infravermella nun amplo rango de ángulos", explican investigadores do MIT. Desta maneira, a corrente eléctrica pasa polo tungsteno ata que entra en incandescencia, de toda a radiación emitida, os materiais que rodean ao filamento devolven a infravermella de novo cara ao tungsteno, recalentándolo. Así, xera máis luz reciclando a enerxía térmica e con menor eléctrica.

No prototipo de lámpada que deseñaron, e por razóns de operatividade, usaron só 90 capas e unicamente con dúas dos materiais, o óxido de silicio e o óxido de aluminio. Aínda así triplicaron a eficiencia das lámpadas convencionais e igualaron ás das de baixo consumo e algúns dos LED que hai no mercado. Con todo, o seu modelo teórico prevé que poidan alcanzar un rendemento do 40%, superando mesmo ás tecnoloxías de iluminación LED máis avanzadas, segundo mostran na revista Nature Nanotechnology.

Pero tan importante como a eficiencia é a fidelidade á cor. A capacidade que ten unha fonte luminosa para reproducir fielmente as cores mídese co denominado índice de reprodución cromática (CRI, polas súas siglas en inglés). O máximo é 100 e correspóndese co das lámpadas incandescentes, o máis parecido ao Sol que pode haber durante a noite. Por comparar, as lámpadas de sodio non chegan a un CRI de 70 e só algunhas das novas fluorescentes logran un 85 e só os mellores LED alcanzan o 95. Ese é o CRI que conseguiu o prototipo de lámpada do MIT.

Aínda queda resolver algúns problemas, como apilar as 300 capas de nanomaterial, cubrir todos os ángulos nun obxecto esférico ou resolver o recalentamiento do fío de tungsteno, pero os investigadores cren que a súa idea podería resucitar á lámpada incandescente. Outra cousa é que a súa resurrección chegue demasiado tarde e as lámpadas LED, grafeno e quen sabe que novo material máis xa lle quitaran o seu sitio.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

20160114124359-106587-web-620x760.jpg

Recreación de dous adultos de Protoceratops andrewsi en primeiro plano. Ao fondo, exemplares novos / Rebecca Gelernter/QMU

Mírame, son fabuloso. Non che gusto? Non che parezo impoñente? Unha mensaxe parecida é o que os dinosauros pretendían lanzar ás súas posibles parellas e ao resto da manda a través da exhibición de grandes atributos ornamentais, como os cornos e cristas na cabeza. Desde hai tempo, os paleontólogos sospeitan que estas estruturas tan rechamantes eran utilizadas como letreiros luminosos durante o cortexo e para afirmar o dominio social, pero agora puideron demostralo. Por primeira vez, científicos da Universidade Queen Mary de Londres vincularon a función da anatomía coa selección sexual nos dinosauros.

E fixérono estudando o crecemento dunha especie, o protoceratops, un pequeno dinosauro que viviu a finais do período Cretácico, fai máis de 70 millóns de anos. Cun tamaño similar ao dunha ovella, medía ao redor de 2 m desde o fuciño ata a punta da cola. En concreto, os investigadores analizaron 37 mostras de fósiles desta especie atopados na Formación Djadochta, no deserto do Gobi.

Os protoceratops tiñan un gran volante óseo que se estendía desde a parte posterior da cabeza sobre o pescozo. O estudo de fósiles de exemplares de diferentes idades, desde bebés ata adultos, revelou que os adultos tiñan volantes desproporcionadamente grandes en relación ao seu tamaño. A investigación, publicada na revista Palaeontologia Electronica, mostra que o volante estaba ausente nas crías e de súpeto aumentaba de tamaño a medida que os animais alcanzan a madurez, o que suxire que a súa función estaba ligada á selección sexual.

Os científicos cren que ese fantástico volante podería ser utilizado para atraer ás parellas adecuadas mostrándolles os seus mellores atributos ou para axudar a afirmar unha posición dominante nas interaccións sociais.

Os investigadores avaliaron o cambio na lonxitude e a anchura do volante en catro etapas da vida: os bebés neonatos, animais novos, case-adultos e adultos. O volante non só cambiaba de tamaño, senón tamén de forma, volvéndose proporcionalmente máis ancho a medida que o dinosauro se facía maior.

Os biólogos están a darse conta cada vez máis de que a selección sexual é unha forza enormemente importante na conformación da biodiversidade, tanto agora como no pasado. A selección sexual non só conta para a maior parte dos trazos máis estraños, bonitos e impresionantes que podemos ver no reino animal, tamén parece desempeñar un papel na determinación de como xorden novas especies, e hai cada vez máis probas de que tamén ten efectos sobre as taxas de extinción e nas formas nas que os animais son capaces de adaptarse a contornas cambiantes.

FONTE: Xornal abc/ciencia

TEMPOS NOVOS NA POLÍTICA

Publicado: 16/01/2016 12:13 por vgomez en OUTRAS COUSAS
20160116115832-gogue.jpg

 

O xenial Gogue (José Ángel Rodríguez López, O Grove-1953), plantexa hoxe na súa viñeta diaria do xornal Faro de Vigo, unha das moitas novedades entre os representantes do pobo no Congreso dos Deputados; concretamente "as rastas" do Deputado por Podemos Alberto Rodríguez, elexido por Santa Cruz de Tenerife, de 33 anos e técnico superior de química ambiental.

Os tempos cambian!

O COMETA CATALINA

Publicado: 16/01/2016 13:28 por vgomez en CURIOSIDADES

 

Se as nubes non o impiden, durante estes días está a uns 108 millóns de quilómetros de distancia o cometa Catalina. Cun brillo aparente dunhas cinco magnitudes, permite observalo a primeira ollada: vese como un escintileo verdoso cuns prismáticos, antes do amencer. Cada día aparece nun punto diferente, entre a constelación do Boyero (Bootes) e a Osa Maior (oeste/noroeste).

É un obxecto celeste novo, descuberto cun pequeno telescopio en 2013, procedente da remota Nube de Oort, nos confíns do Sistema Solar.

20160116122802-1452875937-046921-1452877168-noticia-grande.jpg

Recreación da Terra durante o eón Arcaico, nos albores da vida, de 4.000 a 2.500 millóns de anos atrás / The Archean World/Peter Sawyer

Os estudiosos da orixe da vida enfróntanse a un paradoxo circular (como a do ovo e a galiña) que, probablemente, pode considerarse o máis profundo misterio da bioloxía evolutiva. Toda a vida que coñecemos ten un fundamento dobre: a auto-replicación, ou capacidade dun organismo para sacar copias de si mesmo, e o metabolismo, a cociña da célula que fabrica continuamente os seus compoñentes básicos. Hoxe están vinculados de forma inextricable, pero cal xurdiu primeiro na noite dos tempos? E de que servía o un sen o outro?

Unha investigación bioquímica que imita as condicións dos sedimentos do eón Arcaico (anteriormente conocido como Arqueozoico, nos albores da vida na Terra, fai de 4.000 a 2.500 anos atrás) mostra que dúas rutas metabólicas (cadeas de reaccións químicas, ou a cociña da célula) xa funcionaban entón igual que agora, dentro de cada unha das nosas células. Tanto na era Arcaica como hoxe mesmo, esas rutas responden a contorna, acendéndose ou apagándose en resposta á acidez e aos niveis de ferro. É un forte indicio de que o metabolismo é anterior ás encimas (proteínas con actividade catalítica) que o executan hoxe. E tamén, propoñen os autores, aos xenes que conteñen a información para fabricar esas encima

Unha das implicacións máis extraordinarias do traballo de dous científicos do Centro de Bioloxía de Sistemas da Universidade de Cambridge, e os seus colegas, que se presenta en Science Advances, é que levamos dentro de cada unha das nosas células unha testemuña da Terra primitiva, como un anaco do pasado remoto: un sistema complexo e autoconsistente que, posiblemente, empezou a funcionar antes da invención da primeira bacteria do planeta. Máis aínda: unha invención que fundamentou a evolución da primeira bacteria. Un invento tan brillante que 3.000 millóns de anos de evolución non puideron superar. Dá vertixe. Case dá ata noxo.

A máquina do tempo proposta baséase, de maneira paradoxal, na tecnoloxía biolóxica máis avanzada, a metabolómica. Se a xenómica é o estudo simultáneo de todos os xenes, e a proteómica o de todas as proteínas. A metabolómica o é de todos os metabolitos, as moléculas simples (como a glicosa, a ribosa ou o oxalato) que lle serven a toda célula para cociñar todo o resto dos seus compoñentes, como os carbohidratos, as graxas, as proteínas e os xenes.

Una de las reacciones del metabolismo primitivo; a la izquierda, a bajo pH se forma ribosa, un componente de los genes; a la derecha, a alto pH se forma eritrosa, precursor de las proteínas.  

Unha das reaccións do metabolismo primitivo; á esquerda, a baixo pH fórmase ribosa, un compoñente dos xenes; á dereita, a alto pH fórmase eritrosa, precursor das proteínas. / MARKUS KELLER

Os científicos de Cambridge centráronse en dous das rutas esenciais dese metabolismo central que ocupa o centro da cociña celular de todas as especias vivas. Trátase da glucolisis e o ciclo das pentosas fosfato, dúas cadeas de reaccións encimáticas que han torturado aos estudantes de bioloxía durante o último século. Converten os azucres como a glicosa (a comida) en enerxía (a gasolina), e tamén achegan a materia prima para construír moitos outros compoñentes celulares.

A vida non podería xurdir no universo novo, pouco despois do Big Bang. Porque do Big Bang só saíron os elementos máis simples, o hidróxeno e o helio, e os sistemas biolóxicos necesitan átomos máis pesados, como o carbono e o nitróxeno, e algúns moito máis pesados, como os metais que catalizan as reaccións esenciais. Entre estes últimos, o máis importante durante o eón Arcaico en que evolucionou a vida primitiva era o ferro (concretamente o ferro ferroso, por oposición ao ferro férrico, máis coñecido como óxido na linguaxe común).

E é a este ferro (ferroso) ao que responden os ciclos metabólicos dos investigadores de Cambridge. O ferro cumpría naquela noite dos tempos a función que hoxe teñen as encimas metabólicas, as nanomáquinas de gran complexidade que catalizan hoxe esas mesmas reaccións. Pero que, como atavismo do pasado remoto, seguen conservando nos seus centros activos, ou núcleos lóxicos, o mesmo metal, e no mesmo estado de oxidación (ferroso) que entón.

Hoxe fai falta un xene para fabricar un catalizador (unha encima). Entón só facía falta comerse o ferro do océano circundante. Si, poida que a vida fose máis fácil no pasado. Pero tamén era menos interesante.

Máis aínda, os nosos procesos metabólicos centrais, os que operan nas nosas neuronas para alimentalas de enerxía e materiais de construción, seguen revelando certa capacidade de auto-sostemento que non depende das encimas codificadas polos xenes, senón do mero ferro (ferroso) que as antecedeu nese papel.

Non cambiamos tanto nos últimos 3.000 millóns de anos. Polo menos non tanto como nos últimos 10.

FONTE: Javier Sampedro/Xornal El País/Ciencia

MANEIRAS DE MOVERSE DOS ANIMAIS

Publicado: 18/01/2016 08:17 por vgomez en VÍDEOS

 

Os seres vivos teñen formas incribles de moverse e algúns non teñen nin extremidades, outros pola contra teñen máis de mil pés. Algúns deseñan estradas e outros utilizan lubricantes... Este vídeo amosa  como os animais se moven pola terra ou no ceo e como “un deles”, un bípedo, propúxose avanzar máis rápido, voar máis alto e chegar máis lonxe do que as súas propias limitacións biolóxicas permitíanlle naturalmente.

Interesante!

EXISTEN RÉPTILES CON PLACENTA?

Publicado: 19/01/2016 08:48 por vgomez en CURIOSIDADES
20160117115932-reptil-0.jpg

Trachylepis ivensii / Imaxe Philipp Wagner

Este órgano característico dos mamíferos placentarios vivíparos, entre os que se atopan os homínidos, xoga un papel crave na supervivencia do feto, xa que, entre outras cousas, achega os nutrientes necesarios para que se desenvolver e permítelle respirar e excretar os produtos de refugallo. Aínda que algunhas especies de serpes e lagartos posúen estruturas análogas, ata hai poucos anos pensábase que as auténticas placentas eran exclusivas dese tipo de mamíferos.

Con todo, en 2011, Daniel G. Blackburn, do Departamento de Bioloxía do Trinity College, en Connecticut (EE. UU.), e Alexander F. Flemming, do de Botánica e Zooloxía da Universidade de Stellenbosch, en Sudáfrica, revelaron na revista Journal of Morphology que o réptil Trachylepis ivensii ten unha que funciona de forma practicamente idéntica.

Durante o desenvolvemento embrionario, este animal, que o biólogo Philipp Wagner, do Museo de Investigación Alexander Koenig, en Alemaña, localizou na República Democrática do Congo, Zambia e Angola, perde o remanente do cascarón e fíxase á parede do oviducto da súa nai, onde accede ao sustento a través do seu sistema circulatorio.

FONTE: Revista Muy Interesante

 

Un instituto de investigación xaponés resucitou con éxito un oso de auga, un microanimal capaz de sobrevivir en condicións ambientais extremas, que foi atopado conxelado no Polo sur hai máis de 30 anos.

O Instituto Nacional de Investigación Polar de Xapón (NIPR) explicou, nun comunicado, que o exemplar de tardígrado (popularmente coñecido como oso de auga) resucitado foi achado nunhas mostras de brión obtidas en novembro de 1983 preto da base polar Showa que Xapón ten na Antártida Oriental.

O proceso de desconxelación do oso de auga comezou en maio de 2014, segundo o NIPR.

O organismo apuntou que ata agora logrouse revivir a un destes microanimales (aqueles que só poden verse mediante un microscopio) tras un máximo de nove anos de conxelación, polo que este logro supoñería un novo récord.

O tardígrado é considerado o ser vivo máis resistente, ao ser capaz de sobrevivir en condicións extremas de temperatura (de entre máis de 100 graos centígrados e por baixo dos 200 baixo cero), presión ou radiación.

De feito, é o único animal que logrou sobrevivir no espazo exterior, tal como demostrou un experimento realizado en 2007.

Os osos de auga son capaces de entrar en estado de criptobiosis, un proceso que lles permite sobrevivir en contornas extremas.

Mediante a criptobiosis os tardígrados deteñen ou reducen todos os seus procesos metabólicos ata que as condicións ambientais retornan á normalidade.

Os investigadores do NIPR consideran así que a supervivencia deste espécime tras permanecer en temperaturas inferiores aos 20 graos baixo cero durante máis de tres décadas axudará a coñecer mellor os procesos criptobiónicos.

FONTE: Xornal El Mundi/Ciencia

20160119192610-hawking-y-mukhanov-premio-fronteras-del-conocimiento-en-ciencias-basicas-image-380.jpg

Stephen Hawking e Viatcheslav Mukhanov / Imaxe:agenciasinc.es

En 1980, o físico ruso Viatcheslav Mukhanov (Kanash-Rusia, 1956) pasou preto dun ano facendo cálculos. "As fórmulas ocupaban páxinas e páxinas, sen esperanza de que puidesen chegar a ser de utilidade", confesaba Mukhanov. Un ano despois publicou o seu traballo, Quantum fluctuations and nonsingular universe, no que consideraba as fluctuaciones cuánticas como a orixe das galaxias. Meses despois e de forma independente, Stephen Hawking (Oxford-Reino Unido, 1942) chegaba á mesma conclusión: no universo recentemente nacido despois do Big Bang, as variacións a escala microscópica actuaron como sementes das galaxias. Esta teoría tardou tres décadas en demostrarse experimentalmente e o pasado martes, ambos os científicos recibían polo seu descubrimento o Premio Fronteiras do Coñecemento de Ciencias Básicas. O xurado, composto por sete recoñecidos científicos internacionais, destacou que se trata do descubrimento máis importante confirmado experimentalmente que unifica a física de partículas coa cosmología.

Nos anos setenta, cando estes científicos comezaban as súas investigacións, a cosmología era unha área aínda especulativa. Sabíase que o universo estaba a expandirse e que era moi probable que estivese moi quente no pasado, pero apenas había datos observacionales. Con todo, a formación das galaxias era unha das cuestións máis relevantes.

Separados por 3.000 quilómetros e cun ano de diferenza, Mukhanov desde Moscova e Hawking desde Cambridge (Reino Unido) crían atopar a orixe. "Chegamos á idea de que a mesma física [cuántica] que é responsable da estrutura da materia a escalas moi pequenas, dos átomos, pode ser responsable tamén da estrutura a gran escala. Isto parece unha tolemia, pero démonos conta de que no pasado o universo era extremadamente pequeno, e por iso a física cuántica podía explicar como se formaron os embrións das galaxias", explicou Mukhanov.

O que foi durante máis de 30 anos unha formulación teórica converteuse nun feito demostrado experimentalmente en 2013. O satélite Planck, da Axencia Espacial Europea, medía cunha precisión nunca antes alcanzada a predición dos dous científicos.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

 

A Axencia Espacial Europea (ESA) insistiu a pasada semana na súa idea dunha aldea multinacional de investigación na Lúa para suceder á Estación Espacial Internacional (ISS). Por agora trátase só dunha idea pero de momento é a única opción que está sobre a mesa.

A idea consiste nunha base de exploración lunar ocupada por robots e humanos que potencialmente serviría de escala para viaxes espaciais e sitio de extracción de minerais.

A estación espacial orbital é un proxecto conxunto de Canadá, Estados Unidos, Xapón e Rusia (que acordaron operala e financiala ata polo menos o 2024) e a Unión Europea (UE), que non se comprometeu máis aló do 2020.

Esperan convencer aos Estados membros de que a ESA prorrogue a súa involucramiento na estación espacial. Unha vez que conclúa a ISS, imaxínase á Aldea Lunar como o seu sucesor ideal con fins de exploración.

De película hoxe, unha realidade no futuro!

FONTE: Xornal La Voz de Galicia/Ciencia

COMEZA O ANTROPOCENO

Publicado: 23/01/2016 08:58 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS
20160117222215-2280048.jpg

Antropoceno / Imaxe: rtve.es

Aluminio, formigón, plástico, restos de probas nucleares, lixo, o aumento das emisións de gases de efecto invernadoiro, extinción de animais, especies invasoras en todo o planeta... O impacto da actividade humana sobre a Terra é de tal calibre que estamos ante unha nova era xeolóxica con transformacións xeolóxicas e ecolóxicas das que o ser humano é o principal causante: o Antropoceno.

Ata que punto a actividade humana deixou unha pegada significativa nos estratos xeolóxicos recentes? E, se é así, cando se fixo reconocible esta pegada? O que é un feito é que o 75% da superficie terrestre non cuberta por xeo non está no seu estado orixinal, senón que son paisaxes orixinadas pola acción do ser humano, de maneira directa ou indirecta.

Un grupo internacional de científicos da Universidade de Leicester e do servizo xeolóxico británico (British Geological Survey) está a estudar se a actividade humana ha conducido ao planeta a unha nova era xeolóxica, o Antropoceno, e pregúntanse se esta é visiblemente moi diferente do Holoceno, que durante os últimos 11.700 anos permitiu ao ser humano desenvolver a súa civilización. O estudo publícase na revista Science.

O Holoceno foi unha etapa durante a cal as sociedades humanas han avanzado ao domesticar, gradualmente, a terra e os animais para producir alimentos, construír asentamentos urbanos e beneficiarse dos recursos do planeta, como a auga, os minerais e a enerxía. Con todo, esta nova era, o Antropoceno, está marcada polo rápido cambio ambiental provocado polo impacto do aumento da poboación humana e o incremento do consumo durante a ’Gran Aceleración’ de mediados do século XX. Esta época coincide cun forte crecemento da actividade económica e o consumo de recursos.

A extinción de especies, o aumento de animais domesticados e plantas cultivadas e a gran mestura de especies entre os continentes son os principais indicadores que marcarán a diferenza entre o Holoceno e o Antropoceno, e non poden reverterse aínda que o cambio climático dea marcha atrás.

A modificación do proceso de sedimentación que levou a cabo a acción humana tamén influíu. O cultivo e a construción de estradas poden acelerar o proceso de erosión e o transporte de sedimentos aos ríos. Ao mesmo tempo, a construción de grandes presas (ao ritmo dunha presa ao día durante os últimos 60 anos) limita a cantidade de sedimento que chega ao océano.

Os principais indicadores que comezo do Holoceno non estaban directamente influídos polas forzas humanas, e esa é a diferenza fundamental coa exposta época do Antropoceno. Os humanos tiveron unha influencia crecente nos estratos xeolóxicos ao longo do Holoceno segundo ía aumentando a poboación. O CO2 da atmosfera comezou a aumentar gradualmente co inicio da agricultura e a deforestación, pero non foi ata o 1800 aproximadamente, coincidindo coa Revolución Industrial, que a poboación mundial empezou a crecer de maneira máis rápida e, por tanto, a deixar máis pegada na Terra.

No estudo, onde tamén participan 24 membros do Anthropocene Working Group, deféndese a idea de que os humanos cambiaron o sistema da Terra o suficiente como para producir un gran abanico de sinais nos sedimentos e no xeo, e estas son o bastante singulares para xustificar o recoñecemento dunha era Antropocena na Escala do Tempo Xeolóxico.

FONTE: María Pérez Ávila/Xornal El Mundo/Ciencia

 

O Observatorio de Dinámica Solar da NASA (SDO) captou unha impresionante fervenza de arcos magnéticos, que podedes ver no vídeo superior.

Un filamento solar escuro por encima da superficie do Sol volveuse inestable e estalou entre o 16 e 17 de decembro de 2015, producindo unha fervenza de arcos magnéticos. Unha pequena erupción da parte superior dereita do filamento probablemente está relacionada co seu colapso, informa a páxina web da NASA. Os arcos de material solar brillan debido a que emiten luz en lonxitudes de onda ultravioleta extrema, destacando as partículas cargadas que viran ao longo de liñas do campo magnético do Sol. Este vídeo foi tomado en lonxitudes de onda ultravioleta extrema de 193 angstroms, que é un tipo de luz que normalmente é invisible aos nosos ollos, e no vídeo aparece en tons bronce.

FONTE: RT/Ciencia

PLANETA "NOVE" DO SISTEMA SOLAR

Publicado: 25/01/2016 08:47 por vgomez en NOTICIAS DAS CIENCIAS

 

É posible que o Sistema Solar teña un noveno planeta do tamaño de Neptuno e ninguén se deu conta? Si, e astrónomos de todo o mundo están a darlle voltas ao problema. Un novo estudo asegura que hai un “Planeta Nove” que tería 10 veces a masa da Terra. A súa órbita sería tan excéntrica que tardaría uns 15.000 anos en dar unha volta ao Sol. No seu momento de máximo achegamento ao noso planeta, este xigante estaría a 200 veces a distancia entre o Sol e a Terra. A distancia explicaría en parte por que ningún telescopio observou nunca a este posible substituto de Plutón nos libros de texto.

Por agora só hai evidencias matemáticas da súa existencia. Os autores do novo estudo son Konstantin Batygin e Michael Brown, do Instituto Caltech de California. Este último xáctase de ser “o home que matou a Plutón”, pois descubriu outros planetas ananos que foron o detonante para a súa rebaixa a esa categoría en 2006. Brown explora o chamado cinto de Kuiper, un inmenso mar de rochas, cometas e planetas ananos, moitos deles aínda por descubrir. Para chegar ata el habería que percorrer uns 5.000 millóns de quilómetros, e para entender que é o que defenden estes dous astrónomos hai que seguir uns 1.500 millóns de quilómetros máis aló, ata os límites exteriores do cinto. Nesta contorna os astrónomos estudaron as órbitas de seis corpos, os máis afastados que se coñecen nesta zona.

No seu estudo, publicado en Astronomical Journal, aseguran que os seis sofren o mesmo tipo de aliñamento e inclinación nas súas órbitas e que ese fenómeno pode explicarse polo empuxe gravitatorio dun planeta como o que describiron. Fixeron os seus cálculos usando modelos matemáticos que simulan o Sistema Solar, o que non é ningunha novidade en astronomía, pero afirman que son os máis precisos ata a data. As posibilidades de que sexa unha casualidade son dunha entre 15.000, sinalan estes científicos.

Outra cuestión é se a isto pódeselle chamar planeta, pois, segundo a definición oficial da Unión Astronómica Internacional (UAI), non o sería porque non limpou a súa órbita doutros corpos.

Confirmar a existencia deste corpo requirirá que outros equipos fagan os mesmos cálculos e cheguen ás mesmas conclusións, algo que pode levar “anos”.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

O TERREMOTO DE MELILLA

Publicado: 25/01/2016 23:31 por vgomez en OPINIÓN E COMENTARIO
20160125233140-w-soc-placas-terremoto.jpg

España sufriu o terremoto de maior magnitude desde 2009. Máis forte incluso que o que arrasou Lorca fai case cinco anos. Pero o feito de que esta vez o epicentro estivese no Mar de Alborán e a 10 quilómetros de profundidade foi o mellor salvavidas para que este novo sismo non fixese verdadeiros estragos ao seu ao redor.

O tremor deixouse notar en practicamente toda Andalucía e outras comunidades próximas, pero onde tivo un maior impacto foi en Melilla, onde non se esquecerá facilmente o sobresalto co que os seus habitantes empezaron a semana. A terra empezou a tremer con virulencia moi cedo, ás 5.22 horas, cando aínda non amencera.

Pillou durmindo a practicamente todo o mundo e o susto, quizá, foi maior. Pero a xente ten claro en Melilla que, de producirse a plena luz do día e coa cidade a pleno rendemento, a catástrofe sería maior polas vítimas que este suceso poderíase cobrar.

Desde os Azores, pasando polo estreito de Xibraltar, o sur de Italia, as illas gregas e acabando no sur da península de Anatolia, discorre o punto de encontro entre dous das grandes placas tectónicas sobre as que flota a superficie terrestre. Ao sur, a placa africana, ao norte, a euroasiática. Son dous impoñentes moles en continuo rozamento. De feito, as zonas mencionadas son as que sufriron tradicionalmente os maiores terremotos na historia de Europa.


20160125225630-20160125173331-rape.jpg

 

É tan raro que ata deixou perplexos aos científicos do Museo de Nova Zelandia Te Papa Tongarewa que o examinaron. É negro, espiñento, cunha especie de corno na cabeza e presenta dúas aletas a ambos os dous lados do seu abdome, unha especie de patas coas que podería camiñar no fondo do mar.

Os investigadores identificárono como un peixe sapo a raias, un peixe sapo, pero que se afasta dos canons do descrito para esta especie. "É moi inusual, xa que é completamente negro", segundo describen os expertos que o examinaron. Tampouco saben se trátase en realidade dunha especie única no seu xénero ou de se realmente é unha variable doutras coñecidas xurdida por algún tipo de modificación xenética.

Descuberto na Baía das Illas, ao norte de Nova Zelandia, escondido entre unha chea de algas nun barco, tomáronselle mostras de tecido para ser analizadas e resolver o misterio.

FONTE: Xornal La Voz de Galicia/Sociedade

20160127085439-ra.jpg

Os cágados da ra Frankixalus descubierta na India 7 Altaf Qadri AP

Durante máis dun século, creuse que unha especie de ras arbóreas, descuberta por un naturalista británico en 1870 e que se atopa exposta no Museo de Historia Natural de Londres, estaba extinta. Ata agora. Un grupo de científicos, encabezado polo indio Sathyabhama Dás Biju, redescubriu ás ras, ás que chamaron “Frankixalus”,  en distintos puntos das selvas do nordés de India. Ademais, cren que poderían estar a habitar nunha ampla franxa de China e Tailandia.

As ras foron achadas en catro rexións de India situadas a unha gran altura, pero onde algunhas áreas forestais xa foran talladas e queimadas en 2014 para o desenvolvemento agrícola, o asentamento humano e a construción de estradas. Ademais, o desenvolvemento económico da última década no país do sur de Asia tamén propiciou o aumento da contaminación á que esta especie é especialmente sensible.

O achado produciuse de casualidade. O científico relatou que o seu equipo levaba buscando outros anfibios desde 2007 cando, unha noite, escoitaron "unha orquestra musical que chegaba das copas das árbores". Observaron o fenómeno e estudaron o aspecto exterior das ras e as características do seu esqueleto, pero non foi ata que secuenciaron o seu código xenético cando confirmaron que se trataba dun novo xénero. E, sorprendentemente, descubriron que posuían o mesmo ADN que outras ras provenientes de China baixo unha identidade equivocada.

FONTE: Xornal El País/Ciencia

QUE É O ZIKA?

Publicado: 28/01/2016 08:12 por vgomez en ZONA VERDE
20160127192206-aedes-aegypti-during-blood-meal.jpg

Mosquito Aedes aegypti / Imaxe:vector.caltech.edu

O zika é un virus que se transmite pola picadura dun mosquito, o Aedes aegypti, o mesmo que propaga o dengue ou a chikunguña. Identificouse por primeira vez en Uganda en 1947 e agora expándese a toda velocidade por América Latina. Non é mortal pero pode provocar graves secuelas no feto se quen se contaxia é unha muller embarazada. En concreto, pode provocar microcefalia, un desenvolvemento anormal do cerebro que causa discapacidade. De aí a alarma. Só en Brasil crese que naceron un 3.800 bebés con microcefalia a causa do zika.

O peor é que trátase dun axente patógeno fronte ao que non temos nin vacina nin tratamento. A única medida a adoptar é evitar por todos os medios posibles a picadura do mosquito, que por outra banda demostrou ter unha gran capacidade de resistencia e adaptación. Non é xa un mosquito rural, senón que está plenamente adaptado ao medio urbano. Bástalle cun pouco de auga encharcada e calor para reproducirse, nun ciclo vital de apenas unha semana na que pode chegar a desprazarse máis de dous quilómetros. De aí a rápida expansión: os primeiros casos diagnosticáronse en Brasil a principios de 2015 e xa se atopa en 18 países. Algúns científicos sospeitan que atopou un aliado no cambio climático, que aumenta as temperaturas e fai que a calor se prolongue máis do normal, o que significa máis mosquitos durante máis tempo.

Europa é, ata agora, o único continente onde non se rexistrou transmisión autóctona do virus, aínda que o mosquito vector Aedes albopictus (mosquito tigre) está presente en toda a costa mediterránea. Aínda que é probable que ocorran casos de transmisión autóctona da enfermidade e mesmo que se poidan presentar algúns brotes limitados, a probabilidade de que se produza un brote ou epidemia cun número relativamente elevado de casos é extremadamente baixa.

Aínda así, un residente en Dinamarca deu positivo nas probas para diagnosticar o virus de zika. Ao parecer viaxou a América do Sur e Central e regresou recentemente ao país europeo.

En España, dúas mulleres suramericanas de entre 30 e 45 anos que viven en Cataluña e  non están embarazadas foran diagnosticadas co zika. As dúas mulleres, que xa se atopan ben, contraeron o virus a finais do ano pasado nos seus países de orixe, onde probablemente foron infectadas por un mosquito.

Conviviremos co zika nos próximos meses, seguro, ben sexa seguindo a situación en América, ben aconsellando aos viaxeiros internacionais e sempre facendo a pregunta fundamental a todo paciente que consulta por un cadro febril: De onde vén?

FONTE: Xornal El País/Ciencia

 

Unha colaboración internacional entre 15 antenas terrestres e a antena da misión espacial RadioAstron (da Axencia Espacial Rusa), en órbita ao redor da Terra, conseguiu captar a imaxe con maior resolución da historia da astronomía. O traballo, liderado por investigadores do CSIC no Instituto de Astrofísica de Andalucía, achega novas claves para o estudo das galaxias activas.

Esta imaxe foi posible grazas á técnica coñecida como interferometría de moi longa base (VLBI polo seu acrónimo en inglés), que desde 1974 permite que múltiples radiotelescopios separados xeograficamente traballen ao unísono, funcionando como un telescopio cun diámetro equivalente á distancia máxima que os separa.

FONTE: csic.es

DÍA MUNDIAL DA PAZ

Publicado: 30/01/2016 10:21 por vgomez en OUTRAS COUSAS
20160129194811-cloud-3.png

Mural da Paz / Imaxe: chilsemania.blogspot.com

Hoxe, día  30 de  xaneiro, celebrase o Día Mundial da Paz. Nesta data  conmemórase o asasinato de Gandhi,  personaxe  que destacou por  ser  un líder  da non violencia curiosamente nunha loita revolucionaria (caso único de tódolos tempos). 

No vídeo superior tedes un tema de Abraham Mateo Chamorro (San Fernando-Cádiz, 1998), máis coñecido como Abraham Mateo.

Empezou a interesarse polas cuestións humanitarias no seu IES  tras  coñecer o traballo  de Unicef. Máis  tarde e grazas a  súa carreira  artística  tivo a ocasión de colaborar en  concertos  e  galas. En canto tivo ocasión   quixo ir máis lonxe  e xunto coa  súa  discográfica  fixo  este  vídeo  doando  os beneficios xerados  polas  reproducións deste tema, firma de  discos etc . 

A canción trata de demostrar  que  todos podemos  contribuír  dun ou outro xeito  e mostrar solidariedade  cos afectados polos  conflitos.  

Pon a túa parte!

NON É OURO TODO O RELOCE

Publicado: 31/01/2016 08:57 por vgomez en CURIOSIDADES
20160131085651-1454150732-388471-1454151318-noticia-normal.jpg

Esta impresionante nube foi fotografada na illa de Madeira polo blogueiro Rogerio Pacheco o pasado día 24 de xaneiro, que el bautizou como a "A ma de Deus".

Este sería un bo titular para esta imaxe: A espectacular “bóla de lume” que cruzou o ceo de Portugal. Pero, como moitas outras veces, non é ouro todo o que reloce.

A explicación ten que ver cos tipos de nubes e a luz do Sol. Neste caso entraron en xogo tres capas de nubes a distinta altitude e a luz do sol quedou atrapada entre elas. Estas nubes, coñecidas como cúmulus, sobrevóannos todo o tempo, pero habitualmente non podemos distinguir tan claramente os diferentes tons de gris dunha e outra. O efecto viuse reforzado pola luz do Sol ao amencer, polo que seguramente o fenómeno durou apenas uns minutos. (Explicación dada ao fenómeno por Aisling Creevey, da Canle Meteorolóxica da BBC).

FONTE: Verne/elpais.com